Hipnoza

Polski Teatr Ludowy we Lwowie przedstawia
Spektakl „Hipnoza”
Autor: Antoni Cwojdziński
Reżyseria i adaptacja tekstu: Zbigniew Chrzanowski
Obsada: Jadwiga Pechaty, Wiktor Lafarowicz
Premiera: maj 2015 r.
Czas trwania: ok. 75 min.
Bilety: https://shorturl.at/4nMxH
„Hipnoza” to sztuka o tematyce „psychosomatycznej”, jak ją określił reżyser: pacjentka szuka ratunku u kolejnego doktora, zawodzą wszelkie środki i lekarz postanawia zastosować modną wówczas hipnozę (sztuka powstawała w latach 40. ** wieku). Zawiłość stosunków pacjent-lekarz doprowadza do szczęśliwego końca – wzajemnego uczucia pomiędzy bohaterami. Premiera miała miejsce 7 grudnia 1962 r. w Londynie, wystąpili w niej Tola Korian i Zygmunt Kawka a reżyserią zajął się sam autor.
„Hipnoza” należy do najczęściej granych sztuk Antoniego Cwojdzińskiego. Autor, który ostatnie lata życia spędził w Londynie, przyjechał w 1964 roku do Warszawy, aby pod jego kierunkiem Teatr Współczesny przygotował „Hipnozę”. Zbigniew Chrzanowski: „Jest to pierwszy przypadek w historii naszego teatru, gdy przygotowaliśmy przedstawienie na zamówienie. Z prośbą zwrócił się do mnie dyrektor Filharmonii Lubelskiej Jan Sęk. Placówka chciała uczcić swego wieloletniego dyrektora Andrzeja Cwojdzińskiego, syna autora sztuki „Hipnoza” Antoniego Cwojdzińskiego”.

Polski Teatr Ludowy we Lwowie

Obchodzi w tym roku 68-lecie działalności jako polska scena we Lwowie. Pierwszy występ zespołu teatralnego odbył się 19 kwietnia 1958 r. Teatr powstał z inicjatywy emerytowanego nauczyciela – polonisty, skrzypka, wielkiego miłośnika polskiej literatury i teatru – Piotra Hausvatera (1894–1966). Po jego śmierci kierownictwo nad zespołem objął Zbigniew Chrzanowski, zawodowy reżyser, który w 1966 r. ukończył studia na wydziale reżyserii Moskiewskiej Szkoły Teatralnej przy Teatrze im. Wachtangowa.
W 2008, z okazji jubileuszu 50-lecia działalności artystycznej, Polski Teatr Ludowy został odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Takie samo odznaczenie otrzymał dyrektor artystyczny Zbigniew Chrzanowski. W kwietniu 2018, za promocję kultury polskiej za granicą, Teatr otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. W 2018 Teatr otrzymał nagrodę Kustosz Pamięci Narodowej, przyznaną przez Instytut Pamięci Narodowej.

Jadwiga Pechaty

Absolwentka polskiej szkoły średniej we Lwowie, w której zaczynała swoją przygodę w teatrze, uczestnicząc w spektaklach szkolnego teatrzyku AS (Amator Sceny), prowadzonego przez polonistę i jednocześnie aktora Polskiego Teatru Ludowego we Lwowie Władysława Łokietkę, który, po ukończeniu przez nią szkoły, zaproponował jej udział w teatrze. Na scenie Polskiego Teatru Ludowego we Lwowie zadebiutowała w roku 1974 rolą Niani w „Antygonie” J. Anouille’a, a potem przyszła kolej na rolę Kaśki i Racheli w „Weselu” Wyspiańskiego, w komediach A. Fredry: Klary w „Ślubach panieńskich”, Marty w „Pierwszej lepszej” i Justysi w „Mężu i żonie”, Podstoliny w „Zemście”, Róży we „Wdowach” A. Kertesa, Rudej w „Serenadzie” i Psa I w „Polowaniu” Sł. Mrożka, Tłustej Kobiety w „Kartotece” Różewicza i Barbary w „Czarującym łajdaku” P. Chesnota. Dołączyła do swego scenicznego bagażu znakomicie zagrane role Laury w „Dwóch panach B.” Hemara i Grubego Rozbitka w „Na pełnym morzu” i Wdowy I we „Wdowach” Sł. Mrożka. Ma w swoim repertuarze monodram „Nic dwa razy” wg tekstów W. Szymborskiej. Obdarzona piękną barwą głosu często występuje w programach poetyckich jako recytatorka i piosenkarka. Na scenie POSK-u zagrała w programie poetycko-muzycznym „Randka z Hemarem”, z którym teatr był na występach gościnnych w 1993 r. Jest absolwentką Lwowskiej Akademii Sztuk Pięknych, uczestniczy w wystawach plastycznych w Polsce, Czechach i na Ukrainie, jest członkiem Lwowskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych. W teatrze często zajmuje się aranżacją przestrzeni scenicznej i kostiumami. Za swoją działalność artystyczną otrzymała odznaczenia: Zasłużony dla Kultury Polskiej (2003), Złoty Krzyż Zasługi (2013), Brązowy (2018) i Srebrny (2023) medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Wiktor Lafarowicz

Pojawił się w teatrze dość nieoczekiwanie, jak twierdzi, dla siebie samego. Miał za sobą naukę w liceum muzycznym, służbę w wojsku, studia pedagogiczne. Szukał dla siebie nowej przestrzeni działalności i znalazł ją w Polskim Teatrze Ludowym we Lwowie i pozostaje w nim już ok. 40 lat. Trochę terminował w rolach epizodycznych, ale już wkrótce dał się poznać jako dobry materiał na aktora przede wszystkim komediowego. Jego Papkin w „Zemście” Fredry od razu postawił go w pierwszym szeregu wykonawców, później pojawił się Alfred w „Pierwszej lepszej”, Wodzirej w „Polowaniu na lisa” Mrożka, Goszczyński w „Dawnym sporze”, Chopin w „Umowie” i „Kosmopolicie” – jednoaktówkach Hemara, Jan Bertoni w „Dwóch panach B” Hemara i tytułowy bohater w „Czarującym łajdaku” P. Chesnota, błyskotliwie zagrany Średni Rozbitek w „Na pełnym morzu” Sł. Mrożka, Poeta w „Weselu” St. Wyspiańskiego, Kelner we „Wdowach” Sł. Mrożka oraz Homer w „Rekonstrukcji poety” Z. Herberta. Ma w swoim dorobku także monodramy: „Trzy po trzy. Zapiski starucha” wg pamiętników A. Fredry, „Yorick albo spowiedź błazna” wg W. Szekspira, „Beniowski” wg J. Słowackiego.
Śpiewa i gra w kabarecie artystycznym „Czwarta Rano”. Jako aktor wziął udział w kilku filmach fabularnych, m.in. w reżyserii K. Zanussiego, jak również serialach i spektaklach telewizyjnych. Oprócz możliwości aktorskich odkrył w sobie jeszcze jedną pasję – sprytnego obserwatora i utrwalacza w kadrach zakulisowego życia kolegów – dzięki temu powstała cała galeria uchwyconych momentów podczas prób, podróży i pracy warsztatowej. Za swoją działalność artystyczną otrzymał odznaczenia: Zasłużony dla Kultury Polskiej (2013), Złoty Krzyż Zasługi (2018), Brązowy (2023) medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Zbigniew Chrzanowski

Urodził się 4 czerwca 1935 r. we Lwowie. Ukończył Slawistykę na Uniwersytecie Lwowskim i wydział reżyserii Wyższej Szkoły Teatralnej przy Teatrze im. Wachtangowa w Moskwie. W latach 1958-1981pracował jako redaktor programów filmowych, muzycznych i młodzieżowych lwowskiego ośrodka Telewizji Państwowej. Od lat szkolnych był uczestnikiem kółka dramatycznego utworzonego w jednej z polskich szkół przez polonistę prof. Piotra Hausvatera, które w 1958 r. przeistacza się w teatr amatorski pod nazwą Polskiego Teatru Ludowego z siedzibą we Lwowskim Domu Nauczyciela.
W 1966 r. po śmierci prof. Hausvatera zostaje kierownikiem artystycznym i reżyserem teatru i tę funkcję piastuje do dzisiaj, poza jednym okresem w dziejach teatru: w 1981 r. teatr zostaje zamknięty przez ówczesne władze komunistyczne i posądzony o działalność wywrotową przeciwko państwu radzieckiemu. Kierownik teatru oraz kilku aktorów zostają poddani represjom polegającym na pozbawieniu pracy, wyrzucenia z uczelni itp.
Zbigniew Chrzanowski został zmuszony do opuszczenia Lwowa i w 1983 r. osiadł w Polsce, ale nie straci kontaktu ze swoim teatrem we Lwowie. Zamieszkał w Przemyślu i przy każdej sposobności jest we Lwowie, by nadal sprawować opiekę reżyserską i artystyczną nad teatrem.
W jego reżyserii w teatrze polskim powstało wiele wspaniałych spektakli. Dzięki talentowi Zbigniewa Chrzanowskiego w Polskim Teatrze Ludowym wystawiono takie utwory sceniczne jak „Panna Maliczewska” G. Zapolskiej, „Sen nocy letniej” W. Szekspira, „Pocieszne wykwintnisie” Moliera, „Antygona” Anouilha, „Stara kobieta wysiaduje” i „Kartoteka” T. Różewicza, „Fantazy” J. Słowackiego, „Ptaki” Arystofanesa, „Wesele” S. Wyspiańskiego, „Dwaj Panowie B.” M. Hemara. Od 1988 r. teatr wyjeżdża do Polski, biorąc udział w festiwalach. Pod jego kierownictwem teatr odbywał wiele wyjazdów m.in.: na Litwę, Łotwę, Białoruś, do Niemiec, Węgier, Anglii i Szwecji. Był jednym z pomysłodawców międzynarodowego festiwalu - Spotkania Sceny Polskiej zza Granicy, odbywających się początkowo w Rzeszowie, a następnie w Krakowie a teraz w Wilnie.
W 1978 r. z okazji 20-lecia teatru otrzymuje od MKiS PRL odznakę „Zasłużony dla Kultury Polskiej”. Za całokształt działalności Z. Chrzanowski został odznaczony w 1993 r. Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi, który został mu wręczony przez Prezydenta Lecha Wałęsę podczas jego wizyty we Lwowie. W roku 2014 z rąk Prezydenta Bronisława Komorowskiego otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski. Posiada wiele dyplomów i nagród. Jest członkiem Związku Artystów Scen Polskich. W roku 2008 podczas uroczystości z okazji 50-lecia działalności PTL został odznaczony srebrnym, a w 2018 z okazji 60-lecia Teatru – złotym medalem „Zasłużony kulturze Gloria Artis” przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP.
Jako reżyser związany był z teatrami w Szczecinie, Wrocławiu i Wałbrzychu. Przygotowywał spektakle dla ośrodków telewizyjnych we Wrocławiu i Szczecinie. Współpracował z najstarszym polskim teatrem amatorskim „Fredreum” w Przemyślu. Zapraszany jest do współpracy przez inne teatry profesjonalne na Ukrainie. Wystawił „Damy i huzary” A. Fredry w Akademickim Narodowym Teatrze im. M. Zańkowieckiej. Z okazji przyjazdu Ojca Świętego Jana Pawła II do Lwowa w 2001 r. zostaje wystawiona opera „Mojżesz” na scenie Teatru Opery i Baletu we Lwowie w jego reżyserii. Oba te utwory zyskały ogromny aplauz publiczności. W następnych latach na lwowskiej scenie operowej wystawia „Orfeusza i Eurydykę” Glucka i „Czarodziejski flet” Mozarta. Współpracuje z Teatrem Jednego Aktora Larysy Kadyrowej w Kijowie, dla której opracował scenariusze i wyreżyserował kilka spektakli w tym wg sztuki T. Różewicza „Stara kobieta wysiaduje”.
Zbigniew Chrzanowski nadal aktywnie działa w zakresie propagowania kultury polskiej, jest reżyserem zarówno przedstawień teatralnych jak i koncertów przy okazji uroczystości państwowych.

Antoni Cwojdziński (9 X 1896 Brzeżany na Ukrainie – 7 VIII 1972 Londyn)

Autor kilkunastu sztuk teatralnych (głównie komedii, z których był najbardziej znany), reżyser teatralny, aktor, wychowanek „Reduty” J. Osterwy. Twórca tzw. komedii scjentystycznej (pracował m.in. na wydziale fizyki Uniwersytetu Warszawskiego). W latach trzydziestych ** w. należał do najczęściej grywanych polskich autorów współczesnych. W latach 1941–1957 mieszkał w USA, w 1961 r. przeniósł się na stałe do Londynu
****
Spektakl pokazywany w ramach I Festiwalu Kultury Polskiej na Wyspach
Zadanie współfinansowane ze środków Kancelarii Senatu w ramach konkursu „Senat – Polonia 2026”
Organizator Festiwalu: Polski Ośrodek Społeczno-Kulturalny w Londynie
Partner: Fundacja Pomysłodalnia
Patroni medialni: Radio POSK, Magazyn „Sami Swoi”, MyPolska.UK, BritishPoles.UK, Londynek.net, Gazeta Świętojańska