Wybadać troskę: IV Ogólnopolska Doktorancka Konferencja Naukowa

Name: Wybadać troskę: IV Ogólnopolska Doktorancka Konferencja Naukowa
Start: 2026-05-28T09:00:00+02:00
End: 2026-05-29T18:00:00+02:00
Location: Bulvary

Schedule

Thu, 28 May, 2026 at 09:00 am to Fri, 29 May, 2026 at 06:00 pm

UTC+02:00

Location

Bulvary | Wroclaw, DS

Zapraszamy do udziału w ogólnopolskiej doktoranckiej konferencji naukowej pt. „Wybadać troskę”, która odbędzie się we Wrocławiu w dniach 28-29 maja 2026. Termin nadsyłania zgłoszeń upływa 31 marca.
W sytuacjach niepewności, kryzysu lub zmiany często mówimy, że „ktoś się o nas zatroszczył” albo przeciwnie – że „troski zabrakło”. Troska pojawia się zarówno w codziennych praktykach podtrzymywania relacji oraz gestach opieki, jak i w języku polityki, architektury, etyki i ekologii. Bywa afektem, dyspozycją, obowiązkiem, relacją, ale także zasobem nierówno dystrybuowanym, normatywnym oczekiwaniem albo narzędziem władzy. Co jednak, gdy „troskę” uczynimy przedmiotem systematycznego namysłu naukowego? Jak ją badać, opisywać i problematyzować, nie redukując jej do moralnego hasła ani sentymentalnej figury? Na wspólne poszukiwanie odpowiedzi zapraszamy w ramach kolejnej edycji konferencji z serii „Wybadać…”.
Punktem wyjścia dla naszych rozważań może być klasyczna już definicja Joan C. Tronto, według której troska jest „gatunkową aktywnością obejmującą wszystkie czynności mające na celu utrzymanie, kontynuację i naprawę naszego „świata”, abyśmy mogli w nim żyć najlepiej jak się da” (Tronto, Fisher 1990). Tak rozumiana troska wykracza poza relacje międzyludzkie, obejmując ciała, jaźnie oraz środowisko – splecione w złożone sieci współzależności. Definicja ta pozwala myśleć o trosce nie tylko jako o praktyce etycznej, lecz także jako o kategorii ontologicznej, politycznej i epistemologicznej.
Z jednej strony troska bywa ujmowana jako fundament relacyjności i alternatywa wobec nowoczesnych figur autonomii, racjonalności i indywidualizmu – co widoczne jest w feministycznych etykach troski (Carol Gilligan, Nel Noddings), studiach nad opieką (care studies) czy teoriach reprodukcji społecznej. Z drugiej strony, coraz częściej zwraca się uwagę na jej ambiwalencje, opartą na uwikłaniu w hierarchie płciowe, klasowe i rasowe. Oprócz tego, czytamy o jej niewidzialności lub instrumentalizacji w dyskursach państwowych, medycznych czy korporacyjnych. Troska może bowiem zarówno podtrzymywać życie, jak i reprodukować nierówności.
Nie sposób także pominąć faktu, że troska stała się jedną z kluczowych kategorii opisu współczesnych kryzysów. Kryzys klimatyczny prowokuje pytania o troskę o więcej-niż-ludzkie światy i przyszłe pokolenia. Kryzysy zdrowotne i migracyjne unaoczniają napięcia między etyką troski a tzw. „logiką bezpieczeństwa”. Z kolei, kryzys akademii skłania do refleksji nad troską o wiedzę, instytucje i podmioty badawcze. W tym sensie troska nie jest jedynie reakcją na kryzys, lecz także jego soczewką interpretacyjną.
Wskazując te kierunki, nie chcemy zawężać pola dyskusji. Przeciwnie – zależy nam na otwarciu przestrzeni dla wielodyscyplinarnego namysłu nad troską jako pojęciem, praktyką i problemem badawczym. Interesują nas zarówno jej codzienne, często niedostrzegalne formy, jak i jej teoretyczne artykulacje; zarówno troska jako relacja bliskości, jak i troska zapośredniczona przez instytucje, technologie czy dyskursy.
Zachęcamy do nadsyłania propozycji wystąpień odnoszących się m.in. do następujących zagadnień:
• metodologia badania troski: jak badać troskę empirycznie i teoretycznie?
• troska jako praca: niewidzialność, afektywność, ekonomia opieki;
• polityki troski i reżimy opiekuńcze: państwo, instytucje, władza;
• etyka troski a inne modele normatywności;
• troska w kontekście kryzysów (klimatycznego, zdrowotnego, migracyjnego, wojennego);
• relacyjność, zależność i podatność (vulnerability);
• troska wobec więcej-niż-ludzkich aktorów;
• afekty, emocje i cielesność troski;
• języki i narracje troski w kulturze, sztuce i mediach.
Jesteśmy otwarte na inne propozycje tematyczne i perspektywy badawcze. Czekamy na zgłoszenia do 31 marca 2026. Prosimy przesyłać je na adres: [email protected] lub [email protected] w tytule wiadomości wpisując TROSKA.
Pliki w formacie doc(x) powinny zawierać imię, nazwisko autora, afiliację instytucjonalną, tytuł wystąpienia, abstrakt (do 1000 znaków), słowa kluczowe oraz informacje kontaktowe.
Bibliografia:
Fisher Berenice, Tronto Joan C., Toward a Feminist Theory of Caring, [w:] Circles of Care, red. E. Abel, M. Nelson, New York, s. 36-54.
Philips Judith, Troska, przeł. A. Gruba, Warszawa 2009.