Wykład mistrzowski "Literatura polska i formy pamięci o dźwiękach II wojny światowej"

Name: Wykład mistrzowski "Literatura polska i formy pamięci o dźwiękach II wojny światowej"
Start: 2026-05-28T10:00:00+02:00
Location: Wydział Filologiczny Uniwersytetu Wrocławskiego

Schedule

Thu, 28 May, 2026 at 10:00 am

UTC+02:00

Location

Wydział Filologiczny Uniwersytetu Wrocławskiego | Wroclaw, DS

Doktoranckie Koło Naukowe Kulturowych Teorii Współczesnej Humanistyki UWr oraz studenckie Koło Naukowe Młodej Krytyki UWr zapraszają na wykład dr hab. Dobrawy Lisak „Literatura polska i formy pamięci o dźwiękach II wojny światowej”, organizowany w ramach 3. ogólnopolskiej konferencji naukowej „U(ś)cisk teraźniejszości. Kulturowe relacje teraźniejszości z przeszłością”.
Data i miejsce wykładu: 28 maja 2026 r., 10:00, Instytut Filologii Polskiej UWr, sala 125
Pamięć dźwiękowa – zarówno indywidualna, jak i kolektywna – to fenomen, który w ostatnich latach przyciągnął uwagę wielu badaczy. Wykład stanie się okazją do przybliżenia różnych teorii na temat związków między pamięcią a zjawiskami audialnymi, a także do wyjaśnienia, na jakich zasadach tekst literacki może funkcjonować jako medium pamięci dźwiękowej. Materiałem, który zostanie poddany głębszej analizie, będzie polska literatura dotycząca odgłosów II wojny światowej, przywołująca wiele intensywnych, często awersyjnych wrażeń słuchowych. Ten obszar piśmiennictwa należy rozpatrywać nie tylko w kluczu chronologicznym, nakazującym odróżniać literaturę czasu wojny i okupacji od literatury powojennej w jej kolejnych odsłonach. Dodatkowo trzeba wziąć pod uwagę różnice w inscenizowaniu dźwięków wojny przez bezpośrednich świadków (piszących w latach 1939–1945 lub w okresie późniejszym), ich potomków („drugie pokolenie”) i kolejną generację („trzecie pokolenie”). Takie podejście otwiera drogę do rozważania związków literatury z traumą akustyczną, „ranami dźwiękowymi”, posttraumą, postpamięcią oraz pamięcią protetyczną, która zapożycza ponadnarodowe „ikony dźwiękowe” z kultury popularnej.
Biogram wykładowczyni: dr hab. Dobrawa Lisak interesuje się literaturą polską ** i XXI wieku, intermedialnością, sound studies i literaturą traktowaną jako medium pamięci zbiorowej. Ukończyła studia kulturoznawcze i polonistyczne na Uniwersytecie Wrocławskim. W 2014 roku uzyskała tytuł doktora. Od 2015 roku pracuje w Instytucie Filologii Polskiej UWr, gdzie od 2025 roku pełni funkcję Zastępczyni Dyrektora ds. naukowych. Jest autorką trzech monografii: „Ultraliteratura. O strategiach transmedialnych i poszukiwaniu pozawerbalnego we współczesnej literaturze polskiej” (2014), „Wizualne odskocznie. Wokół współczesnej polskiej eseistyki o malarstwie i fotografii” (2016) oraz „Poetycka tanatosonika. Dźwięki przemocy zbrojnej w wierszach z lat 1939–1945” (2025; tom stał się podstawą nadania jej tytułu doktor habilitowanej w marcu 2026 roku). W 2025 roku wydawnictwo Routledge opublikowało książkę, której jest współautorką: „Czech and Polish Sound Memories of the Second World War: Museums, Literature, Sound Art”. Artykuły naukowe jej autorstwa ukazały się m.in. w „Holocaust and Genocide Studies”, „Orbis Litterarum”, „Tekstach Drugich” i „Pamiętniku Literackim”.
Kontakt: [email protected]