Fedde Schurerlêzing 2026: Frysk: in (foar)rjocht?

De Fedde Schurerlêzing wurdt organisearre troch De Fryske Beweging, yn ‘e mande mei de Fryske Akademy en de Leeuwarder Courant.

De lêzing draacht sûnt 2010 de namme fan Fedde Schurer (1898 -1968) - dichter, sjoernalist, politikus en militant pasifist - waans gedachtegoed en skiednis oanlieding joech ta dit jierliks momint. Dit jier is de lêzing opnaam yn de fiering fan 75 jier Kneppelfreed, organisearre troch de rjochtbank Noard-Nederlân en de provinsje Fryslân in it Paleis van Justitie yn Ljouwert.

Fedde Schurer spile in wichtige rol om Kneppelfreed (16 novimber 1951) hinne, in kearpunt yn de wetlike erkenning fan it Frysk yn it bestjoer, it ûnderwiis en de rjochtspraak. Schurer spruts him doe as haadredakteur fan de Friese Koerier ferneatigjend út oer in rjochter dy’t mear as ien kear it brûken fan de Fryske taal yn de rjochtbank ferbea en bespotlik makke. Doe't er dêrop sels foar it gerjochtshôf yn Ljouwert ferskine moast fanwege mislediging, bruts bûten it opskuor los en grypte de plysje mei wapenstôk en wetterkanon yn. Kneppelfreed makke de geasten ryp om it Frysk (op syn minst) as lykweardich oan it Nederlânsk te behanneljen.

It programma fan de lêzing op sneon 21 novimber set om 16:00 oere útein (ynrin fan 15:15 oere ôf). De tagong is fergees. Nei ôfrin is der in gesellige neisit mei drankje en hapke. De tagong is fergees, mar oanmelde is needsaaklik.

[Nederlands] Over de Fedde Schurerlezing

De Fedde Schurerlezing gehouden wordt georganiseerd door De Fryske Beweging, samen met de Fryske Akademy en de Leeuwarder Courant.
De lezing draagt sinds 2010 de naam van Fedde Schurer (1898-1968) - dichter, journalist, politicus en militant pacifist - wiens gedachtegoed en geschiedenis aanleiding gaf tot dit jaarlijks moment. Dit jaar is de lezing opgenomen in de viering van 75 jaar Kneppelfreed, georganiseerd door de rechtbank Noord-Nederland en de provincie Fryslân in Het Paleis van Justitie in Leeuwarden.

Fedde Schurer speelde een belangrijke rol rond Kneppelfreed (16 november 1951), een keerpunt in de wettelijke erkenning van het Fries in het bestuur, het onderwijs en de rechtspraak. Schurer sprak zich als hoofdredacteur van de Friese Koerier vernietigend uit over een rechter die meermaals het gebruik van de Friese taal in de rechtbank verbood en belachelijk maakte. Toen hij daarop zelf voor het gerechtshof in Leeuwarden moest verschijnen wegens belediging, brak buiten het oproer los en greep de politie in met wapenstok en waterkanon. Kneppelfreed maakte de geesten rijp om het Fries (ten minste) als gelijkwaardig aan het Nederlands te behandelen.

Het programma van de lezing op zaterdag 21 november begint om 16:00 uur (inloop vanaf 15:15 uur). Na afloop is er een gezellige nazit met een drankje en hapje. De toegang is gratis, maar aanmelden is wel noodzakelijk.

Foto: Standbeeld van Fedde Schurer in Heerenveen. In 1974 gemaakt door Guus Hellegers. CC-BY 3.0/Ytzen