Κλίμα, Τεχνητή Νοημοσύνη, Εργασία: Προς μια νέα πολιτική οικονομία της Αριστεράς

Ζούμε σε μια εποχή όπου τρεις μεγάλοι μετασχηματισμοί –η κλιματική κατάρρευση, η εκτίναξη της τεχνητής νοημοσύνης, και η αναδιαμόρφωση της εργασίας– εξελίσσονται ταυτόχρονα και αλληλοτροφοδοτούνται. Κι όμως, η πολιτική συζήτηση τις αντιμετωπίζει συχνά σαν να ήταν ξεχωριστά προβλήματα που απαιτούν ξεχωριστές λύσεις. Αυτό είναι το πρώτο λάθος που θέλουμε να διορθώσουμε.
🌳🌎Οι απαντήσεις για την κλιματική κρίση που δεν λαμβάνουν υπόψη τι σημαίνει δίκαιη μετάβαση για τους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες, αλλά και ότι δεν μπορούμε να ζούμε άλλο υπό καθεστώς αέναης ανάπτυξης σε έναν πεπερασμένο πλανήτη, δεν συνιστούν μια ριζοσπαστική οικολογική προοπτική, είναι διαχείριση του επερχόμενου τέλους.
🦾🤖Η συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη που δεν επερωτά ποιος ελέγχει τα εργαλεία, ποιος υφίσταται την εντατικοποίηση και ποιος αποκλείεται από τα οφέλη, δεν είναι κριτική ανάλυση, είναι τεχνοφανατισμός.
👷‍♀️👨‍💻Και η εργατική πολιτική που δεν βλέπει πώς η ψηφιακότητα, η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική αναδιάρθρωση της παραγωγής μεταμορφώνουν ήδη την αγορά εργασίας, δεν είναι ρεαλιστική, είναι μεταπολεμική νοσταλγία και, συχνά, τεχνοφοβία.
✊Χρειαζόμαστε μια πολιτική που μιλάει για τη αλληλοσυσχέτιση των τριών.
Το κοινωνικό τοπίο στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς, είναι ήδη διαμορφωμένο από αυτή τη σύγκλιση. Η ραγδαία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης και της αυτοματοποίησης δεν εξελίσσεται σε κενό· εντάσσεται σε δομές εκμετάλλευσης που έχουν βαθύνει από χρόνια λιτότητας και εργασιακής απορρύθμισης. Στην Ελλάδα της Νέας Δημοκρατίας αυτό πήρε τη μορφή της κατάργησης του οκταώρου και της θεσμοθέτησης της δεκατριάωρης εργασίας, μιας νομοθεσίας που αιφνιδίασε ακόμη και κύκλους του ευρωπαϊκού νεοφιλελευθερισμού, σε μια εποχή που η μείωση του χρόνου εργασίας επανέρχεται δυναμικά στη διεθνή ατζέντα. Ταυτόχρονα, η «πράσινη μετάβαση» επιβάλλεται συχνά από τα πάνω, σχεδιασμένη να εξυπηρετεί μεγάλους εταιρικούς παίκτες στον τομέα της πράσινης ενέργειας και όχι τις τοπικές κοινωνίες, γι’ αυτό και σημαντικό μέρος των περιβαλλοντικών κινημάτων στην Ελλάδα την αντιμετωπίζει με βαθιά καχυποψία η οποία συχνά καταλήγει σε αντι-οικολογικές στάσεις και αντιλήψεις.
⚡Η τεχνητή νοημοσύνη ήρθε για να μείνει. Η κλιματική κρίση δεν αναμένει. Οι εργαζόμενοι δεν αντέχουν άλλη επισφάλεια. Αλλά δεν είμαστε καταδικασμένοι και καταδικασμένες να δεχόμαστε παθητικά τους όρους με τους οποίους αυτές οι αλλαγές σχεδιάζονται και επιβάλλονται.
🌈Υπάρχει ένας διαφορετικός ορίζοντας: μια κοινωνία που χρησιμοποιεί τα τεχνολογικά εργαλεία για να μειώσει τον χρόνο εργασίας και να επεκτείνει τον ελεύθερο χρόνο, να κάνει επιστημονικά άλματα για την ανθρώπινη ευημερία, που σχεδιάζει την οικολογική μετάβαση με τους εργαζόμενους, τις εργαζόμενες και τις κοινότητες και όχι πάνω από τα κεφάλια τους, που βάζει τη δημόσια εποπτεία και τη συλλογική διαπραγμάτευση στο επίκεντρο κάθε τεχνολογικής και περιβαλλοντικής επιλογής. Αυτός ο ορίζοντας δεν είναι ουτοπία, είναι το διακύβευμα της σημερινής πολιτικής σύγκρουσης, και άρα της ίδιας της πληθυντικής Αριστεράς.
🧠🫂Για να φτάσουμε εκεί, χρειαζόμαστε πρώτα να σκεφτούμε καλύτερα μαζί. Γι’ αυτό αποφασίσαμε να οργανώσουμε αυτό το συνέδριο όχι ως σειρά μονόλογων εμπειρογνωμόνων, αλλά ως δύο μεγάλα στρογγυλά τραπέζια με έντονη διάδραση με το κοινό. Η επιλογή αυτή είναι συνειδητή: τα τρία ζητήματα –κλίμα, τεχνητή νοημοσύνη, εργασία– θα συζητηθούν στο πλαίσιο της αλληλοσυσχέτισής τους, χωρίς να απομονωθεί το ένα από το άλλο, και η συζήτηση δεν θα ανήκει μόνο στους εισηγητές και τις εισηγήτριες αλλά σε όλους όσους και όλες όσες θα βρεθούν στην αίθουσα.
Η Εποχή καλεί. Ελάτε να σκεφτούμε μαζί!
[🎥To διήμερο θα βιντεοσκοπηθεί και θα είναι διαθέσιμο στο κανάλι της Εποχής και του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ – Παράρτημα Αθήνας στο YouTube.]

🗒️ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 🗣️
Παρασκευή 19 Ιουνίου
17:30 – 18:00 Χαιρετισμοί – Άνοιγμα
18:00 – 21:00
«Ποιος Ελέγχει τη Μηχανή;»: Τεχνητή Νοημοσύνη, εργασία και εξουσία στον ψηφιακό καπιταλισμό
🔸Ευγενία Σιαπέρα, καθηγήτρια Πληροφορίας και Επικοινωνιακών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Δουβλίνου
🔸Μαριάνθη Γριζιώτη, επίκουρη καθηγήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αθηνών
🔸Δημήτρης Τσίγκος, Πρόεδρος Ιδρύματος «Βασίλειος Τσίγκος» για την εκπαίδευση, την έρευνα και τον συνεργατισμό
🔸Κωνσταντίνος Νικολόπουλος, συνεργαζόμενος ερευνητής στο ινστιτούτο πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών του ερευνητικού κέντρου Δημόκριτος
🔸Αντώνης Μπρούμας, δικηγόρος με ειδίκευση σε θέματα δικαίου και τεχνολογίας, ακτιβιστής των ψηφιακών δικαιωμάτων
🔸Αντώνης Μαυρόπουλος, χημικός μηχανικός, μέλος του επιστημονικού συμβουλίου του Περιβαλλοντικού Προγράμματος του ΟΗΕ, πρώην πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Στερεών Αποβλήτων και CEO της D-Waste
Συντονίζει ο 🔹Δημήτρης Παπανικολόπουλος, συνεργάτης της εφημερίδας «Η Εποχή»

Σάββατο 20 Ιουνίου
17:30 – 21:00
«Πράσινη Μετάβαση ή Οικολογικός Μετασχηματισμός;»: Ενέργεια, εργασία και τεχνολογία στο πεδίο της κλιματικής σύγκρουσης
🔹Ζωή Χριστίνα Σιαμαντά, δρ. Ανθρωπογεωγραφίας, πολιτική οικολόγος
🔹Πέτη Πέρκα, βουλεύτρια Νέας Αριστεράς
🔹Δήμητρα Χονδρογιάννη, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου
🔹Ηλίας Γιαννίρης, επίτιμος πρόεδρος του κόμματος Πράσινοι-Οικολογία
🔹Γιάννης Μπίλας, εκπαιδευτικός, βιοκαλλιεργητής και συγγραφέας
🔹Γιώργος Μαρούλης, οικονομολόγος, ερευνητής
🔹Αγησίλαος Κουλούρης, περιβαλλοντικός ακτιβιστής, ερευνητής σε θέματα αποανάπτυξης

Συντονίζει η 🔸Τζέλα Αλιπράντη, δημοσιογράφος της εφημερίδας «Η Εποχή»