Zebranie Zakładu Literaturoznawstwa i Kulturoznawstwa | 20.01.2026 r.

Name: Zebranie Zakładu Literaturoznawstwa i Kulturoznawstwa | 20.01.2026 r.
Start: 2026-01-20T11:00:00+01:00
Location: ul. Jaracza 1, 00-378 Warsaw, Poland

Schedule

Tue, 20 Jan, 2026 at 11:00 am

UTC+01:00

Location

ul. Jaracza 1, 00-378 Warsaw, Poland | Warsaw, MZ

📣 Zapraszamy na zebranie naukowe Zakładu Literaturoznawstwa i Kulturoznawstwa IS PAN, które odbędzie się we wtorek, 20 stycznia 2026 r. w godz. 11.00–13.00 w trybie hybrydowym − w Instytucie Slawistyki PAN przy ul. Jaracza 1 (V piętro) oraz on-line na platformie Zoom.
📧 Osoby spoza Instytutu Slawistyki PAN, które chciałyby uczestniczyć w zebraniu, mogą otrzymać link do spotkania za pośrednictwem sekretariatu: [email protected]. Chęć udziału w trybie stacjonarnym prosimy zgłosić do sekretariatu Instytutu do 19 stycznia 2026 roku.
📝 Na najbliższym zebraniu wystąpi dr Izabela Mrzygłód, która wygłosi referat pt. „Starałam się dostać tam nakaz pracy, żeby już rodzina się skoncentrowała […]. I że już pomnik powstańców Warszawy był”. Pamięć powstania warszawskiego i lokalna kultura osadnicza w Słupsku, 1944–1989.
Opis:
15 września 1946 roku w Słupsku odsłonięto Pomnik Powstańców Warszawskich. W uroczystości licznie wzięli udział nie tylko niedawni powstańcy warszawscy, którzy osiedli w Słupsku, lecz także przedstawiciele Milicji Obywatelskiej i Polskiej Partii Robotniczej, księża katoliccy i lokalne władze. Był to pierwszy w Polsce monument poświęcony powstaniu warszawskiemu, a zarazem ważny zwornik pamięci powstającej społeczności lokalnej. Jego powstanie dobrze wpisywało się w komunistyczną politykę okresu przejściowego, jednak to monument przetrwał nietknięty przez cały okres Polski Ludowej, nawet wówczas gdy pamięć powstania była aktywnie zwalczana przez komunistyczne władze na poziomie centralnym.
W swoim wystąpieniu dr Izabela Mrzygłód zaprezentuje pomysł na artykuł i podejmie próbę odpowiedzi na wstępne pytania: jakie miejsce Pomnik Powstańców zajmował w powojennych politykach pamięci na poziomie mikro-, mezo- i makro-? Jak przysłużył się legitymizacji polskości na „Ziemiach Odzyskanych”? I jaką rolę odegrał w kształtowaniu lokalnej kultury osadniczej?
Wykorzystując dokumentację władz lokalnych i centralnych oraz dokumenty ZBOWiD-u, badaczka przeanalizuje krzyżujące się wokół pomnika polityki pamięci – lokalną, regionalną i narodową. Na podstawie wywiadów etnograficznych oraz obserwacji uczestniczącej przestudiuje lokalne wzorce pamięci i formy upamiętniania, a także ich wpływ na budowanie wokół pomnika lokalnej kultury osadniczej. Inspiracją będą badania nad lokalnymi wymiarami pamięci w społecznościach post-przesiedleniowych oraz najnowsze studia nad pamięcią migrantów. Pozwoli to rzucić nowe światło na pamięć powstania warszawskiego w okresie PRL oraz transfery pamięci na terenach objętych migracjami przymusowymi. Dotychczas bowiem sporo pisano o transferach pamięci z tzw. Kresów na tereny poniemieckie oraz o integrowaniu dziedzictwa niemieckiego do pamięci lokalnej, natomiast transfer pamięci z tzw. Centrali umykał analizom badaczy.