Seminarium: Q’eros z Andów peruwiańskich: dynamiki relacyjne w świecie więcej-niż-ludzkim

Name: Seminarium: Q’eros z Andów peruwiańskich: dynamiki relacyjne w świecie więcej-niż-ludzkim
Start: 2026-03-04T10:30:00+01:00
Location: Żurawia 4, Warszawa, 00-503 Warsaw, Poland

Schedule

Wed, 04 Mar, 2026 at 10:30 am

UTC+01:00

Location

Żurawia 4, Warszawa, 00-503 Warsaw, Poland | Warsaw, MZ

Zapraszamy na otwarte seminarium naukowe IEiAK UW, na którym wystąpi dr Anna Przytomska.
Q’eros z Andów peruwiańskich: dynamiki relacyjne w świecie więcej-niż-ludzkim
Wykład poświęcony będzie światu Q’eros (Keczua) z Kordyliery Vilcanota (Andy peruwiańskie), rozumianemu jako rzeczywistość więcej-niż-ludzka, współtworzona przez ludzi, góry (apus), zmarłych, zwierzęta oraz inne byty nie-ludzkie. Pierwsza część wykładu poświęcona będzie specyfice i metodologii badań antropologicznych nad światem więcej-niż-ludzkich w regionie andyjskim. Omówię pracę terenową rozumianą jako praktykę ontograficzną, opartą na ucieleśnionym poznaniu, podążaniu za zdarzeniami i relacjami ujawniającymi się w terenie oraz zawieszeniu uprzednich kategorii analitycznych na rzecz tego, co wyłania się w praktyce. Wykład pokaże, w jaki sposób badania terenowe nie tylko opisują świat Q’eros, lecz same stają się elementem relacyjnych procesów, poprzez które świat ten jest współtworzony. W drugiej części wykładu skupię się na tym, w jaki sposób rzeczywistość więcej-niż-ludzka powstaje i ujawnia się w praktyce – poprzez codzienne działania i pracę, doświadczenie cielesne oraz relacje wzajemnych zobowiązań między bytami, a także poprzez naruszanie tych norm, które prowadzi do zaburzeń porządku świata. Centralnym zagadnieniem będzie pytanie o to, co znaczy być osobą (runa) w wysokogórskich wspólnotach Q’eros oraz w jaki sposób nawiązują, podtrzymują i negocjują relacje z innymi bytami, które współkonstytuują ich świat. Omówię trzy kluczowe dynamiki organizujące te relacje: wymianę (ofiarność, troskę, wzajemność), drapieżność (chorobę, śmierć, odczłowieczenie) oraz mimetyzm (oswajanie poprzez naśladownictwo) – rozumiane jako formy relacyjności, w których granice między tym, co ludzkie i nie-ludzkie, pozostają otwarte, negocjowane i podatne na transformacje.
dr Anna Przytomska – antropolożka kulturowa specjalizująca się w etnologii Ameryki Południowej, ze szczególnym uwzględnieniem studiów andyjskich. Prowadziła długotrwałe badania terenowe w Andach ekwadorskich i peruwiańskich, a także w Hiszpanii (Andaluzja oraz Wspólnota Walencka). Jej zainteresowania badawcze obejmują etnomedycynę, praktyki szamańskie i rytualne, relacje między człowiekiem a naturą, koncepcje ciała i osoby, a także etnohistorię, ze szczególnym uwzględnieniem historii tubylczej i historii mówionej.
Seminarium odbędzie się w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UW, ul. Żurawia 4, w sali 108.
Seminarium jest częścią cyklu "Ameryki w IEiAK".
Pozostałe spotkania z cyklu:
🔴 4 marca 2026, 17:00, seminarium postkolonialne - dr. Martina Tonet "Intercultural Bilingual Education in the Peruvian Andes: the silencing of the indigenous Quechua language, a consequence of the coloniality of power" https://fb.me/e/6uRxyhazB
🔴 druga połowa marca 2026, seminarium postkolonialne - prof. Lionel Larre “The society of American Indians (1911-1923) in the history of Indigenous activism”
🔴 15 kwietnia 2026, 10:30, seminarium IEiAK - dr Susana Rosales „Traditional Markets in Transition: Culture, Consumption, and the Politics of Public Space in Mexico City”