Prof. M. Rusinek „O błędach, niefortunnościach, przypadkowych skojarzeniach, niebezpieczeństwach

Name: Prof. M. Rusinek „O błędach, niefortunnościach, przypadkowych skojarzeniach, niebezpieczeństwach
Start: 2026-01-16T18:00:00+01:00
Location: Unter den Linden 6, 10117 Berlin, Deutschland

Schedule

Fri, 16 Jan, 2026 at 06:00 pm

UTC+01:00

Location

Unter den Linden 6, 10117 Berlin, Deutschland | Berlin, BE

„O błędach, niefortunnościach, przypadkowych skojarzeniach, niebezpieczeństwach metaforyki”
Język, którym się posługujemy, ma paradoksalną naturę: im bardziej jest poprawny, tym bardziej staje się niezauważalny, znika nam z oczu. Przypomina szybę, przez którą oglądamy świat: tak czystą, że nie ma jak na niej zatrzymać wzroku. Żebyśmy przypomnieli sobie o istnieniu języka, na jego powierzchni musi pojawić się rysa, błąd, odstępstwo od reguły. Wtedy dopiero uświadamiamy sobie, że opowieść o świecie jest zrobiona ze słów, które też mają swoją wagę, miarę, a nawet historię. Można też posłużyć się bardziej cielesną metaforą. Z językiem – tym anatomicznym, jak i tym służącym do komunikacji – jest podobnie: przypominamy sobie o jego istnieniu dopiero wtedy, gdy wyczujemy na jego powierzchni jakiś pypeć, coś, co nas uwiera, boli, drażni, przeszkadza albo po prostu śmieszy. Te uczucia, jak widać dość mieszane, mają wspólny mianownik: świadomość języka. Tej właśnie świadomości będzie poświęcony mój wykład.
Profesor Michał Rusinek pracuje w Katedrze Teorii Komunikacji na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie prowadzi zajęcia z retoryki, teorii pisania, teorii przekładu i creative writing. Bywa tłumaczem z języka angielskiego, zdarza mu się pisywać książki dla dzieci i dorosłych oraz układać wierszyki czy teksty piosenek. Pisuje felietony o książkach i języku. Jest członkiem Polskiej Akademii Umiejętności, Rady Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk i Polskiego PEN Clubu.
Thema: „Über Fehler, Unglücksfälle, zufällige Assoziationen und die Gefahren der Metaphorik”
Die Sprache, derer wir uns bedienen, hat eine paradoxe Natur: Je korrekter sie ist, desto unauffälliger wird sie, sie entzieht sich unserem Blick. Sie gleicht einer Fensterscheibe, durch die wir die Welt betrachten – so sauber, dass es keinen Punkt gibt, an dem der Blick haften bleiben könnte. Damit wir uns der Existenz der Sprache wieder bewusst werden, muss auf ihrer Oberfläche ein Kratzer erscheinen, ein Fehler, eine Abweichung von der Regel. Erst dann wird uns klar, dass die Erzählung von der Welt aus Wörtern gemacht ist, die ebenfalls ihr Gewicht, ihr Maß und sogar ihre Geschichte haben. Man kann auch eine körperlichere Metapher verwenden. Mit der Zunge – sowohl der anatomischen als auch derjenigen, die der Kommunikation dient – ist es ähnlich: Wir erinnern uns an ihre Existenz erst dann, wenn wir auf ihrer Oberfläche irgendeinen Pickel spüren, etwas, das drückt, schmerzt, reizt, stört oder uns einfach zum Lachen bringt. Diese Gefühle, wie man sieht recht gemischte, haben einen gemeinsamen Nenner: das Bewusstsein für Sprache. Eben diesem Bewusstsein wird mein Vortrag gewidmet sein.
Michał Rusinek – geboren 1972 in Krakau, wo er bis heute lebt. Er ist Professor am Lehrstuhl für Kommunikationstheorie an der Fakultät für Polonistik der Jagiellonen-Universität, wo er Kurse in Rhetorik, Schreibtheorie, Übersetzungstheorie und Creative Writing hält. Er ist gelegentlich als Übersetzer aus dem Englischen tätig, schreibt bisweilen Bücher für Kinder und Erwachsene und verfasst Reime oder Liedtexte. Er schreibt Kolumnen über Bücher und Sprache. Er ist Mitglied der Polnischen Akademie der Gelehrsamkeit, des Rates für die Polnische Sprache der Polnischen Akademie der Wissenschaften sowie des Polnischen PEN-Clubs.