NƠI BÓNG TỐI THỞ | Where Shadows Breathe

Tháng 10 này, Mơ Art Space trân trọng giới thiệu triển lãm "Nơi bóng tối thở" – triển lãm cá nhân đầu tiên của nghệ sĩ trẻ Iris Sa (Phượng Nguyễn), do Đỗ Tường Linh giám tuyển.
Thực hành của Iris Sa (Phượng Nguyễn, sn.1998) được xây dựng trên sự giao thoa giữa hiện thực huyền ảo, giấc mơ và những hình thức tưởng tượng mang tính vũ trụ học. Trong các tác phẩm hội họa và gốm, nghệ sĩ kiến tạo một thế giới trong đó phụ nữ, động vật, thực vật và những sinh thể lai tồn tại bên ngoài những quy luật ổn định của thực tại. Không gian này không chỉ là một bối cảnh tưởng tượng, mà trở thành một phương thức để nghệ sĩ khảo sát bản thể, ký ức, thân phận nữ giới và những quan hệ giữa con người với tự nhiên.
Ở điểm này, thực hành của Iris Sa có thể được đặt trong đối thoại với một số hình thức văn chương đương đại viết về điều kiện tồn tại của phụ nữ. Trong tiểu thuyết "I Who Have Never Known Men" (Em người chưa từng biết đến đàn ông) của nữ văn sĩ người Bỉ Jacqueline Harpman (1995), ba mươi chín người phụ nữ và một cô gái trẻ bị giam cầm dưới lòng đất, tách khỏi lịch sử mà họ từng biết và khỏi những cấu trúc xã hội từng định nghĩa sự tồn tại của họ. Khi cuối cùng bước ra khỏi nơi giam cầm, họ đối diện với một không gian rộng lớn và gần như trống rỗng. Không có lời giải thích cho những gì đã xảy ra, không có một nguồn cội rõ ràng, cũng không có một ý nghĩa được định sẵn đang chờ họ khám phá. Với cô gái trẻ, người chưa từng biết đến thế giới trước khi bị giam cầm, khoảng không ấy vừa đáng sợ vừa khơi dậy một sự tò mò gần như bản năng. Nói, suy nghĩ, ghi nhớ, và cuối cùng là viết trở thành những cách để khẳng định sự tồn tại của chính mình trong một thế giới không đưa ra câu trả lời.
Một tác phẩm văn chương khác, "My Dreadful Body" (Cơ thể khiếp đảm tôi) của nữ văn sĩ người Nga Azerbaijani Egana Djabbarova lại mang đến một điểm tham chiếu đặc biệt thú vị. Djabbarova xây dựng câu chuyện thông qua chính cơ thể người phụ nữ: lông mày, đôi mắt, mái tóc, lưỡi, bàn tay, cổ họng, bụng. Mỗi bộ phận trở thành nơi những kỳ vọng văn hóa, lịch sử gia đình, ngôn ngữ, bạo lực và bản dạng được ghi dấu. Cơ thể trong tác phẩm không chỉ là một thực thể sinh học; nó trở thành một lãnh thổ mà người khác đã viết lên.
Hai tác phẩm văn chương này gợi mở một điểm tiếp cận quan trọng đối với thực hành của Iris Sa: câu hỏi về người phụ nữ không chỉ nằm ở việc cơ thể của họ được nhìn nhận như thế nào, mà còn ở khả năng họ tự kiến tạo thế giới từ vị trí của chính mình. Nếu trong văn chương, Harpman tạo ra một thế giới nơi những người phụ nữ phải xây dựng lại ý nghĩa của sự tồn tại từ một khoảng trống lịch sử, và Djabbarova khảo sát cơ thể như một lãnh thổ đã bị xã hội viết lên, thì Iris Sa thực hiện một thao tác tương ứng thông qua hình ảnh: cô kiến tạo một thế giới mới bao quanh những cơ thể ấy.
- Trích bài viết triển lãm của giám tuyển Đỗ Tường Linh.
__
Iris Sa (Phượng Nguyễn, sn.1998) là một nghệ sĩ đang làm việc tại Hà Nội, Việt Nam. Iris Sa khám phá sự giao thoa giữa chủ nghĩa hiện thực huyền ảo và thế giới của những giấc mơ. Những tác phẩm của cô đều có chung mối quan tâm đến tiềm thức, giấc mơ và tạo ra thế giới mới qua việc tiếp tục đặt câu hỏi về trạng thái vô thức trong khi ngủ của chúng ta. Những giấc mơ không thể giải quyết những câu hỏi cơ bản của cuộc sống, song thực tế, ta vẫn tự hỏi rằng liệu có tồn tại sợi dây liên kết giữa mơ - thực hay không. Trong trạng thái vô thức, ý niệm không - thời gian thường mờ nhạt nhưng đó cũng là khi sự sáng tạo vô hạn xuất hiện.
__
Đỗ Tường Linh là giám tuyển, nhà nghiên cứu, và đồng thời tác giả của nhiều bài viết nghệ thuật. Cô tốt nghiệp Cử nhân chuyên ngành Lịch sử và Phê bình Lý luận Nghệ thuật tại Đại học Mỹ thuật Việt Nam, Thạc sĩ Nghệ thuật Đương đại và Lý luận Nghệ thuật Châu Á và Châu Phi tại SOAS (Đại học London), Vương quốc Anh với học bổng Alphawood danh giá. Linh tốt nghiệp chương trình Nghiên cứu giám tuyển tại Trung Tâm Nghiên Cứu Giám Tuyển, Đại học Bard (khóa 2025) và từng là thành viên nhóm giám tuyển của Biennale Berlin lần thứ 12. Hiện tại, cô đảm nhiệm vai trò Giám đốc Nghệ thuật tại New York và London (Nguyen Wahed Gallery) cũng như tại Hà Nội (Trung tâm Nghệ thuật Đương đại Vincom – VCCA).
Kể từ năm 2005, Tường Linh đã đóng góp vào nhiều triển lãm và dự án nghệ thuật khác nhau ở Việt Nam, Đông Nam Á, Châu Âu, cô cũng là thành viên nghiên cứu của Site and Space in Southeast Asia – một dự án do Power Institute, Đại học Sydney, Australia tổ chức cùng nguồn tài trợ từ Quỹ hình ảnh Getty, Mỹ. Bên cạnh đó, một số chương trình văn hóa nghệ thuật quốc tế uy tín mà cô đã tham gia phải kể đến: Học bổng nghiên cứu của Hội đồng văn hóa châu Á 2023, Ljubljana Graphic Art Biennial 2019, Slovenia; Hội nghị Hiệp hội các nhà quản lý Bảo tàng Nghệ thuật, New York, Hoa Kỳ; Mekong Cultural Hub 2018 – 2019, Đài Loan; Hội thảo Bảo tàng Quốc tế CIMAM 2018, Oslo, Na Uy; Trung tâm Văn hóa Châu Á (Gwangju, Hàn Quốc) 2018; Tate Intensive 2018, Bảo tàng Tate Modern, Vương quốc Anh; French Encounter tại Art Basel ở Hồng Kông 2018… Một số triển lãm đáng chú ý mà Tường Linh từng giám tuyển gồm Dạ Lửa - Womb of Fire (đồng tổ chức bởi Vin Gallery, Gallery Medium & Mơ Art Space, Việt Nam) 2025; Toả 5 (VCCA, Trung tâm Nghệ thuật Đương đại Vincom, Hà Nội, Việt Nam), 2025; Means of Production, Shisanwu, NYC, USA, 2024; Kin to these tremors (CCS Bard Galleries, New York, Hoa Kỳ) 2023; Citizen Earth (Hà Nội, Việt Nam) 2020; Mơ Về Phong Cảnh (Mơ Art Space, Hà Nội, Việt Nam) 2020; Tỏa 3 (VCCA, Trung tâm Nghệ thuật Đương đại Vincom, Hà Nội, Việt Nam) 2019; Geo-Resilience of the All-world at La Colonie (Paris, Pháp) 2018; triển lãm No War, No Vietnam tại Galerie Nord (Berlin, Đức) 2018; SEAcurrents (London, Vương quốc Anh) 2017.
Thông tin triển lãm:
– Thời gian: 04.10 – 15.11.2026, 09:00 đến 20:00, thứ Ba đến Chủ nhật
– Địa điểm: Mơ Art Space, tầng B3, 136 Hàng Trống, Hoàn Kiếm, Hà Nội
– Triển lãm không phù hợp với trẻ em dưới 12 tuổi. Trẻ em trên 12 tuổi vui lòng có phụ huynh đi kèm.
_____
This October, Mo Art Space proudly presents “Where Shadows Breathe" — the debut solo exhibition by young artist Iris Sa (Phuong Nguyen), curated by Do Tuong Linh.
The practice of Iris Sa (Phuong Nguyen, b. 1998) is grounded in an intersection of magical realism, dreams, and forms of cosmological imagination. Across her paintings and ceramic works, the artist constructs a world in which women, animals, plants, and hybrid beings exist beyond the stable laws of reality. This space is not merely an imagined setting, but a means through which the artist investigates questions of being, memory, female identity, and the relationships between human beings and the natural world.
At this point, Iris Sa’s practice can be placed in dialogue with certain forms of contemporary literature concerned with the conditions of female existence. In Belgian writer Jacqueline Harpman’s 1995 novel "I Who Have Never Known Men", thirty-nine women and a young girl are imprisoned underground, severed from the history they once knew and from the social structures that had previously defined their existence. When they eventually emerge from their confinement, they encounter a vast and almost empty world. There is no explanation for what has happened, no clear origin, and no predetermined meaning waiting to be discovered. For the young girl, who has never known the world before her imprisonment, this expanse is both terrifying and charged with an almost instinctive curiosity. Speaking, thinking, remembering, and eventually writing become ways of affirming one’s existence within a world that offers no answers.
Another literary work, Russian-Azerbaijani writer Egana Djabbarova’s "My Dreadful Body", offers a particularly compelling point of reference. Djabbarova constructs her narrative through the female body itself: eyebrows, eyes, hair, tongue, hands, throat, abdomen. Each part becomes a site upon which cultural expectations, family history, language, violence, and identity are inscribed. The body in her work is not merely a biological entity; it becomes a territory upon which others have already written.
These two literary works suggest an important way of approaching Iris Sa’s practice: the question of womanhood lies not only in how women’s bodies are perceived, but also in their capacity to construct worlds from their own positions. If Harpman creates a world in which women must reconstruct the meaning of existence from a historical void, and Djabbarova examines the body as a territory already inscribed by society, Iris Sa performs a corresponding gesture through images: she constructs a new world around these bodies.
– Excerpts from the exhibition text by curator Do Tuong Linh.
__
Iris Sa (Phuong Nguyen, b.1998) is an artist based in Hanoi, Vietnam. Iris Sa explores the intersection of magical realism and the world of dreams. Her works share a core interest in the subconscious, dreaming, and the creation of new worlds through an ongoing inquiry into our sleeping unconsciousness. While dreams may not resolve the fundamental questions of life, we nevertheless find ourselves questioning whether a thread truly connects the dream to the waking reality. In this unconscious state, notions of space and time often blur, yet it is precisely when boundless creativity emerges.
__
Do Tuong Linh is a curator, researcher, and art writer. She holds a Bachelor of Arts in Art History and Art Theory Criticism from the Vietnam University of Fine Arts, and a Master of Arts in Contemporary Art and Art Theory of Asia and Africa from SOAS University of London, UK, supported by the prestigious Alphawood Scholarship. Linh graduated from the Curatorial Studies program at the Center for Curatorial Studies, Bard College (Class of 2025), and previously served as a curatorial team member for the 12th Berlin Biennale. She currently serves as Art Director in New York and London (Nguyen Wahed Gallery) as well as in Hanoi (Vincom Center for Contemporary Art – VCCA).
Since 2005, Tuong Linh has contributed to various exhibitions and art projects across Vietnam, Southeast Asia, and Europe. She is also a research fellow of Site and Space in Southeast Asia—a project organized by the Power Institute, University of Sydney, Australia, with funding from the Getty Foundation, USA. In addition, her participation in prominent international art and cultural programs includes: the Asian Cultural Council Fellowship 2023; the Ljubljana Graphic Art Biennial 2019, Slovenia; the Association of Art Museum Directors Conference, New York, USA; Mekong Cultural Hub 2018–2019, Taiwan; the CIMAM International Committee for Museums and Collections of Modern Art Conference 2018, Oslo, Norway; the Asia Culture Center (Gwangju, South Korea) 2018; Tate Intensive 2018, Tate Modern, UK; and French Encounter at Art Basel Hong Kong 2018, among others. Notable exhibitions curated by Tuong Linh include: Womb of Fire (co-organized by Vin Gallery, Gallery Medium & Mo Art Space, Vietnam, 2025); Foliage 5 (VCCA, Hanoi, Vietnam, 2025); Means of Production (Shisanwu, NYC, USA, 2024); Kin to these tremors (CCS Bard Galleries, New York, USA, 2023); Citizen Earth (Hanoi, Vietnam, 2020); Dreaming about Landscape (Mo Art Space, Hanoi, Vietnam, 2020); Foliage 3 (VCCA, Hanoi, Vietnam, 2019); Geo-Resilience of the All-world at La Colonie (Paris, France, 2018); No War, No Vietnam at Galerie Nord (Berlin, Germany, 2018); and SEAcurrents (London, UK, 2017).
Exhibition Information:
– Dates: October 4 – November 15, 2026, 9AM – 8PM, Tuesday to Sunday
– Venue: Mo Art Space, Basement B3, 136 Hang Trong, Hoan Kiem, Hanoi
– The exhibition is not suitable for children under 12. Children over 12 must be accompanied by a parent or guardian.