KOMITET OBRONY ROBOTNIKÓW. SIŁA W JEDNOŚCI | wystawa plenerowa

23 września 2026 roku, dokładnie w 50. rocznicę powołania Komitetu Obrony Robotników i ogłoszenia „Apelu do społeczeństwa i władz PRL”, na Krakowskim Przedmieściu, przy rogu ul. Karowej, zostanie otwarta druga odsłona plenerowej wystawy poświęconej protestom robotniczym z czerwca 1976 roku oraz działalności KOR-u.
𝐊𝐎𝐌𝐈𝐓𝐄𝐓 𝐎𝐁𝐑𝐎𝐍𝐘 𝐑𝐎𝐁𝐎𝐓𝐍𝐈𝐊𝐎́𝐖. 𝐒𝐈Ł𝐀 𝐖 𝐉𝐄𝐃𝐍𝐎𝐒́𝐂𝐈
wystawa plenerowa | 𝟐𝟑 𝐰𝐫𝐳𝐞𝐬́𝐧𝐢𝐚–𝟏𝟒 𝐩𝐚𝐳́𝐝𝐳𝐢𝐞𝐫𝐧𝐢𝐤𝐚 𝟐𝟎𝟐𝟔
📍 𝐊𝐫𝐚𝐤𝐨𝐰𝐬𝐤𝐢𝐞 𝐏𝐫𝐳𝐞𝐝𝐦𝐢𝐞𝐬́𝐜𝐢𝐞 – 𝐫𝐨́𝐠 𝐮𝐥. 𝐊𝐚𝐫𝐨𝐰𝐞𝐣, 𝐖𝐚𝐫𝐬𝐳𝐚𝐰𝐚
🕙 Otwarcie: 23 września, godz. 10.00
kuratorki: Maria Krawczyk, Katarzyna Bizacka
autor wystawy: Fundacja Ośrodka KARTA
Wystawa opowiada o jednym z najważniejszych doświadczeń polskiej opozycji demokratycznej – od buntu robotników Radomia, Ursusa i Płocka w czerwcu 1976 roku, przez powstanie KOR-u we wrześniu tego samego roku, aż po rozwiązanie Komitetu podczas I Zjazdu NSZZ „Solidarność” we wrześniu 1981 roku.
To historia tworzenia się społeczeństwa obywatelskiego: organizowania pomocy dla represjonowanych, przełamywania państwowego monopolu informacyjnego, niezależnego druku i edukacji, działalności Biura Interwencyjnego, współpracy z Wolnymi Związkami Zawodowymi i opozycją w innych krajach bloku sowieckiego. To także historia ludzi, którzy poprzez codzienną, oddolną działalność przygotowywali przestrzeń dla masowego ruchu społecznego, jakim stała się „Solidarność”.
🟥19 plansz wystawy prowadzi przez kolejne etapy tej historii:
𝟎𝟏 | 𝐂𝐳𝐞𝐫𝐰𝐢𝐞𝐜’𝟕𝟔. 𝐁𝐮𝐧𝐭 𝐫𝐨𝐛𝐨𝐭𝐧𝐢𝐤𝐨́𝐰
Radom, Ursus i Płock. Protest przeciwko podwyżkom cen, brutalne represje i pomoc udzielana osobom dotkniętym represjami.
𝟎𝟐 | 𝐏𝐨𝐰𝐨ł𝐚𝐧𝐢𝐞 𝐊𝐎𝐑-𝐮
23 września 1976 roku powstaje Komitet Obrony Robotników – pierwsza jawna organizacja opozycyjna, której celem jest pomoc materialna i prawna represjonowanym.
𝟎𝟑 | 𝐌𝐢𝐞̨𝐝𝐳𝐲 𝐊𝐎𝐑-𝐞𝐦 𝐚 𝐊𝐨𝐬́𝐜𝐢𝐨ł𝐞𝐦
Kontakty opozycjonistów z Kościołem i spotkanie z kardynałem Karolem Wojtyłą.
𝟎𝟒 | 𝐂𝐞𝐧𝐭𝐫𝐮𝐦 𝐢𝐧𝐟𝐨𝐫𝐦𝐚𝐜𝐣𝐢
Mieszkanie Jacka Kuronia staje się centrum zbierania i przekazywania informacji o represjach. Dane trafiają m.in. do Radia Wolna Europa i BBC.
𝟎𝟓 | 𝐒́𝐦𝐢𝐞𝐫𝐜́ 𝐏𝐲𝐣𝐚𝐬𝐚 𝐢 𝐬𝐭𝐮𝐝𝐞𝐧𝐜𝐢
Śmierć Stanisława Pyjasa w maju 1977 roku wywołuje protesty studentów i prowadzi do powstania Studenckiego Komitetu Solidarności.
𝟎𝟔 | 𝐊𝐒𝐒: 𝐰𝐬𝐩𝐨́𝐥𝐧𝐚 𝐬𝐚𝐦𝐨𝐨𝐛𝐫𝐨𝐧𝐚
Aresztowania członków KOR-u, głodówka w kościele św. Marcina i przekształcenie Komitetu w Komitet Samoobrony Społecznej „KOR”.
𝟎𝟕 | 𝐖𝐨𝐥𝐧𝐞 𝐬ł𝐨𝐰𝐨
„Komunikat”, „Biuletyn Informacyjny”, „Robotnik” i „Zapis” – niezależne wydawnictwa przełamujące państwowy monopol informacyjny.
𝟎𝟖 | 𝐁𝐢𝐮𝐫𝐨 𝐈𝐧𝐭𝐞𝐫𝐰𝐞𝐧𝐜𝐲𝐣𝐧𝐞
Zofia i Zbigniew Romaszewscy oraz współpracownicy dokumentują przypadki łamania praw człowieka i organizują pomoc dla potrzebujących.
𝟎𝟗 | 𝐍𝐎𝐖𝐀 𝐩𝐨𝐳𝐚 𝐜𝐞𝐧𝐳𝐮𝐫𝐚̨
Powstaje Niezależna Oficyna Wydawnicza – pierwsze wydawnictwo publikujące w kraju poza państwową cenzurą.
𝟏𝟎 | 𝐋𝐨𝐭𝐧𝐚 𝐰𝐢𝐞𝐝𝐳𝐚
„Uniwersytet latający” i Towarzystwo Kursów Naukowych tworzą przestrzeń niezależnej edukacji i wymiany myśli.
𝟏𝟏 | 𝐖𝐨𝐥𝐧𝐞 𝐙𝐰𝐢𝐚̨𝐳𝐤𝐢 𝐙𝐚𝐰𝐨𝐝𝐨𝐰𝐞
W Katowicach i Trójmieście powstają pierwsze w bloku sowieckim wolne związki zawodowe. W działalność WZZ Wybrzeże angażuje się m.in. Bogdan Borusewicz.
𝟏𝟐 | 𝐏𝐫𝐳𝐞𝐤𝐫𝐨𝐜𝐳𝐞𝐧𝐢𝐞 𝐠𝐫𝐚𝐧𝐢𝐜
KOR nawiązuje kontakty z opozycjonistami z Czechosłowacji i ZSRR, m.in. z sygnatariuszami Karty 77 i Andriejem Sacharowem.
𝟏𝟑 | 𝐌𝐞𝐭𝐨𝐝𝐚: 𝐫𝐮𝐜𝐡 𝐬𝐩𝐨ł𝐞𝐜𝐳𝐧𝐲
Prywatne mieszkania i miejsca spotkań stają się przestrzenią dyskusji oraz kształtowania idei oddolnego działania społecznego.
𝟏𝟒 | 𝐊𝐎𝐑 𝐚 𝐩𝐢𝐞𝐥𝐠𝐫𝐳𝐲𝐦𝐤𝐚 𝐩𝐚𝐩𝐢𝐞𝐳̇𝐚
Pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski w 1979 roku pokazuje siłę społecznej mobilizacji i zdolność ludzi do organizowania się poza strukturami państwa.
𝟏𝟓 | 𝐒𝐩𝐞ł𝐧𝐢𝐞𝐧𝐢𝐞: „𝐒𝐨𝐥𝐢𝐝𝐚𝐫𝐧𝐨𝐬́𝐜́”
Strajki lata 1980 roku, porozumienia ze strajkującymi i powstanie „Solidarności”. Działania KSS „KOR” pomagają w przekazywaniu informacji o protestach.
𝟏𝟔 | 𝐑𝐨𝐳𝐰𝐢𝐚̨𝐳𝐚𝐧𝐢𝐞 𝐊𝐎𝐑-𝐮
We wrześniu 1981 roku, podczas I Zjazdu „Solidarności”, KSS „KOR” zostaje rozwiązany. Jego członkowie uznają „Solidarność” za naturalnego sukcesora swojej działalności.
𝟏𝟕 | 𝐊𝐨𝐫𝐨𝐰𝐜𝐲 𝐛𝐞𝐳 𝐊𝐨𝐦𝐢𝐭𝐞𝐭𝐮
Stan wojenny, internowania, represje, więzienia i emigracja. Dawni członkowie KOR-u pozostają celem władz.
𝟏𝟖 | 𝐏𝐮𝐞𝐧𝐭𝐚 𝐝𝐳𝐢𝐞𝐬𝐢𝐞̨𝐜𝐢𝐨𝐥𝐞𝐜𝐢𝐚
19 września 1986 roku dawni członkowie i współpracownicy KOR-u spotykają się w domu Jacka Kuronia, by uczcić dziesiątą rocznicę powstania Komitetu.
𝟏𝟗 | 𝐂𝐳ł𝐨𝐧𝐤𝐨𝐰𝐢𝐞 𝐊𝐎𝐑 𝐢 𝐊𝐒𝐒 „𝐊𝐎𝐑”
Notki biograficzne oraz sylwetki działaczy i współpracowników Komitetu Obrony Robotników.
🟥Wystawa jest bogato ilustrowana 𝐚𝐫𝐜𝐡𝐢𝐰𝐚𝐥𝐧𝐲𝐦𝐢 𝐟𝐨𝐭𝐨𝐠𝐫𝐚𝐟𝐢𝐚𝐦𝐢 𝐢 𝐝𝐨𝐤𝐮𝐦𝐞𝐧𝐭𝐚𝐦𝐢. Zawiera m.in. głosy uczestników i świadków wydarzeń, kalendarium oraz biogramy członkiń i członków KOR i KSS KOR.
Po raz pierwszy wystawa była prezentowana w 2016 roku.
𝑊𝑦𝑠𝑡𝑎𝑤𝑎 𝑗𝑒𝑠𝑡 𝑐𝑧𝑒̨𝑠́𝑐𝑖𝑎̨ 𝑝𝑟𝑜𝑔𝑟𝑎𝑚𝑢 𝑆𝐼Ł𝐴 𝑊 𝐽𝐸𝐷𝑁𝑂𝑆́𝐶𝐼. 50. 𝑅𝑂𝐶𝑍𝑁𝐼𝐶𝐴 𝑃𝑂𝑊𝑆𝑇𝐴𝑁𝐼𝐴 𝐾𝑂𝑀𝐼𝑇𝐸𝑇𝑈 𝑂𝐵𝑅𝑂𝑁𝑌 𝑅𝑂𝐵𝑂𝑇𝑁𝐼𝐾𝑂́𝑊 𝑝𝑟𝑧𝑦𝑔𝑜𝑡𝑜𝑤𝑎𝑛𝑒𝑔𝑜 𝑝𝑟𝑧𝑒𝑧 𝑚.𝑠𝑡. 𝑊𝑎𝑟𝑠𝑧𝑎𝑤𝑒̨ 𝑧 𝑜𝑘𝑎𝑧𝑗𝑖 𝑝𝑟𝑧𝑦𝑝𝑎𝑑𝑎𝑗𝑎̨𝑐𝑒𝑗 𝑛𝑎 2026 𝑟𝑜𝑘 50. 𝑟𝑜𝑐𝑧𝑛𝑖𝑐𝑦 𝑝𝑜𝑤𝑠𝑡𝑎𝑛𝑖𝑎 𝐾𝑜𝑚𝑖𝑡𝑒𝑡𝑢 𝑂𝑏𝑟𝑜𝑛𝑦 𝑅𝑜𝑏𝑜𝑡𝑛𝑖𝑘𝑜́𝑤. 𝑂𝑏𝑐ℎ𝑜𝑑𝑦 𝑜𝑏𝑗𝑒̨𝑡𝑒 𝑧𝑜𝑠𝑡𝑎ł𝑦 ℎ𝑜𝑛𝑜𝑟𝑜𝑤𝑦𝑚 𝑝𝑎𝑡𝑟𝑜𝑛𝑎𝑡𝑒𝑚 𝑃𝑟𝑒𝑧𝑦𝑑𝑒𝑛𝑡𝑎 𝑀𝑖𝑎𝑠𝑡𝑎 𝑆𝑡𝑜ł𝑒𝑐𝑧𝑛𝑒𝑔𝑜 𝑊𝑎𝑟𝑠𝑧𝑎𝑤𝑦 𝑅𝑎𝑓𝑎ł𝑎 𝑇𝑟𝑧𝑎𝑠𝑘𝑜𝑤𝑠𝑘𝑖𝑒𝑔𝑜.
🟥Wystawie towarzyszy 𝐛𝐫𝐨𝐬𝐳𝐮𝐫𝐚 – III wydanie poprawione publikacji DSH i Fundacji Ośrodka KARTA.
Warszawa, 2026
koordynacja: Agnieszka Dębska
redakcja: Maria Krawczyk, Katarzyna Bizacka
kwerendy: Małgorzata Pankowska-Dowgiało, Ewa Kwiecińska, Karolina Andrzejewska-Batko
projekt graficzny: Rzeczyobrazkowe
skład: tandem studio
druk: Argraf
© Copyright by Dom Spotkań z Historią, 2016, 2026
© Copyright by Fundacja Ośrodka KARTA, 2016, 2021, 2026