Katastrofa.dok — V półmaraton czytań performatywnych Teatru na Faktach

Name: Katastrofa.dok — V półmaraton czytań performatywnych Teatru na Faktach
Start: 2026-02-28T15:00:00+01:00
End: 2026-02-28T23:00:00+01:00
Location: Centrum Sztuk Performatywnych Instytutu Grotowskiego

Schedule

Sat Feb 28 2026 at 03:00 pm to 11:00 pm

UTC+01:00

Location

Centrum Sztuk Performatywnych Instytutu Grotowskiego | Wroclaw, DS

Katastrofa.dok
V Półmaraton czytań performatywnych Teatru na Faktach
sob. 28.02.2026

Czy nadeszła katastrofa?

Wyraz „katastrofa” jest jednym z najpopularniejszych słów XXI wieku. Globalne konflikty, chaos i epidemie budzą w nas coraz większy i uzasadniony lęk, jakby
nieuchronny koniec wszystkiego miał nadejść dosłownie jutro, niczym w mrocznej
przepowiedni Nostradamusa. Tymczasem mimowolnie, zupełnie naturalnie i niespodziewanie trwamy dalej, żyjemy, idziemy do przodu i to niezwykle ludzkie pragnienie normalności i spokoju daje nam nieustanną nadzieję.
Dlaczego Polacy porwali samolot pasażerski? Kogo dzisiaj obchodzą katecheci w laicyzujących się szkołach? Kto mówi o ojcach samotnie wychowujących dzieci albo o tym, jak naprawdę wygląda nielegalna aborcja w Polsce? Czasami wydaje się, że już wszystko zostało napisane, ale w tych opowieściach znajdziecie coś bardzo osobistego i zaskakującego.
Emigrantów ekonomicznych z Polski zastępują emigranci ekonomiczni z Syrii. Zmieniają się dekoracje rzeczywistości, nazwy i imiona są zapisywane w innych językach, ale fakty pozostają te same. Część opowieści na pierwszy rzut oka może wydawać się doświadczeniem zupełnie obcym. W końcu co większość z nas łączy z wdową po ukraińskim żołnierzu? Pozornie nic, a jednak w tym świadectwie żałoby możemy bez trudu odnaleźć znajome nuty.
Część z prezentowanych na półmaratonie historii pozwoli nam przejrzeć się jak w lustrze w przeczuciu własnej nadciągającej katastrofy.
Czy narastający nacjonalizm we wschodnich Niemczech powinien nam coś uświadomić? Czy w Polsce czeka nas to samo?
„Teraz rozumiem: ludzie pragną władzy i tyranii tak, jak pragną słońca i deszczu, ponieważ ciężar samoświadomości wydaje się być jak ból. Czasami nawet jak katastrofa” – napisał Ai Weiwei, słynny chiński artysta-dysydent *.
Pesymizm zawarty w tym jakże trafnym stwierdzeniu przytłacza. A sprawę dodatkowo pogarsza doświadczanie nieustannego, pełnego napięcia szumu, który towarzyszy nam codziennie w mediach społecznościowych, w gazetach i rozmowach z najbliższymi. Niepokój i złość stały się towarem pożądanym przez algorytmy i liderów opinii. One coraz bardziej zasłaniają nam rzeczywistość, przekonują nas o nieuchronności kolejnej i kolejnej katastrofy. A może właśnie, idąc za słowami Ai Weiweia, świadoma niezgoda na nieodwołalność kataklizmu może nas uratować?
Chcemy wam przedstawić ludzi, których boli świat.
W sobotę, 28 lutego, zobaczycie czternaście czytań performatywnych. Powstawały one podczas wielomiesięcznych poszukiwań i pracy nad scenariuszem. Wraz z upływającym czasem zmieniali się bohaterowie i konteksty opowieści. Niezmienne pozostało pełne determinacji poszukiwanie prawdy w najbardziej osobistych relacjach.
Opowiemy o kobiecie poszukującej miłości w dwóch ogarniętych wojną ojczyznach – Ukrainie i Izraelu, a także o samotnych ojcach próbujących pokazać córkom świat. Chłopak na krawędzi przeniesie nas na najwyższe szczyty świata, bezdzietne pary staną przed nieoczywistym wyborem, zmagając się z własną religijnością. Dziewczyna po próbie samobójczej odnajdzie w sobie siłę do pomagania innym, a emigracyjna historia małej dziewczynki pokaże nam, jak mimo przeszkód można odnaleźć siebie. Podążymy za Polkami wybierającymi Francję, wsłuchamy się w żałobę ukraińskiej wdowy. Nie zabraknie pełnej zwrotów akcji opowieści o Polakach porywających samolot. Spojrzymy za zachodnią granicę, gdzie nieliczni stają naprzeciw fali rosnącego w siłę nacjonalizmu. Harcerki obnażą homofobię w ZHR, a katecheci opowiedzą o lekcji religii w szkołach. Dowiemy się, jak wyglądają nielegalne zabiegi przerywania ciąży we współczesnej Polsce, oraz czy AI pomoże wiolonczelistce po wypadku odzyskać życie.
Zapraszamy na „Katastrofę.dok”.

Czytania performatywne przygotowały osoby uczestniczące w VII edycji kursu dokumentalnego Teatru na Faktach (2025).

*Ai Weiwei, „What I Wish I Had Known About Germany Earlier”, https://hyperallergic.com/what-i-wish-i-had-known-about-germany-earlier/, dostęp: 15.01.2026.
_________
PROGRAM:
⮕ Wstęp wolny, wymagana rezerwacja bezpłatnej wejściówki
⮕ Uwaga!
Udział w poszczególnych blokach czytań wymaga pobrania osobnych wejściówek. Aby uczestniczyć w dwóch lub trzech blokach półmaratonu, należy pobrać wejściówki na każdy z nich.
Link do wejściówek: https://grotowski-institute.pl/projekty/katastrofa-dok/
Półmaraton będzie transmitowany na żywo na profilu Instytutu Grotowskiego na Facebooku
⮕ Od 16 lat
⮕ Z pętlą indukcyjną
⮕ Z tłumaczeniem na PJM, tłumaczenie: Agata Mazieńczuk, Anna Morawska, Elżbieta Resler
⮕. Budynek jest dostępny w obszarze poruszania się

Blok I, 15:00–17:30
Rodzina
Czytania performatywne prezentowane w pierwszym bloku będą mówić o najbardziej osobistych katastrofach, dziejących się w domowym zaciszu. Bohaterowie na swoich życiowych zakrętach będą podejmować decyzje zmieniające całe ich dotychczasowe istnienie – na dobre i na złe.
Marita Matak | Nie ma mamy
Agnieszka Borgoń | Kto jest jak Bóg?
Zlata Veresniak | Dzień dobry, jestem wdową
Katarzyna Dąbkowska | Sukulent
Alia Kubicz | Kobieta, seks i dwie wojny

PRZERWA 17:30 – 18:00
Blok II, 18:00–20:00
Ucieczki
W bloku drugim przedstawimy czytania o współczesnych migracjach – historie zupełnie nieznane lub zapomniane, ale bardzo aktualne. Łączy je ciągłe szukanie swojego miejsca: ucieczka do.

Katarzyna Wróblewski |Kto się boi wolności?i
Karolina Faber | Wolna, Równa, Braterska
Olek Młyński | Daj się porwać
Katarzyna Osipuk | Powiedz mi coś, czego o mnie nie wiesz

PRZERWA 20:00 – 20:30
Blok III, 20:30–23:00
Przeciw wszystkiemu
Katastrofom można się przeciwstawić, można walczyć z ich konsekwencjami. Czytania performatywne w bloku trzecim będą opowiadać o ludziach, którzy starają się za wszelką cenę być wierni swoim przekonaniom.
Sandra Staletowicz | Dzieci to jest trudny temat
Małgorzata Laszecka | Bilet do Nazaretu. Kurs odwołany
Marika Kornacka | To jest bowiem ciało moje!
Zofia Pinkiewicz | Gra na orientację
Hanna Daniszewska | Ale przecież nic się nie stało…

Matronat honorowy Pełnomocniczki Prezydenta Wrocławia ds. Równego Traktowania
@wroclawmiastorownosci
Patronat medialny
Radio Wrocław Kultura/Radio RAM | TVP3/TVP Info | Klub Tygodnika Powszechnego | e-teatr.pl | Teatr dla Wszystkich | Miesięcznik Odra | Didaskalia. Gazeta Teatralna | Rita Baum | dlastudenta.pl | teatralnie.pl | Zakład Magazyn
Matronat społeczny
Fundacja Katarynka | Akademia Sztuk Teatralnych – Filia we Wrocławiu | ngo.pl | Stowarzyszenie Nomada | Księgarnia Tajne Komplety | Kobietostan | Kultura Równości | Wolna Biblioteka | Fundacja Art & Flow | Teatr Modrzejewskiej w Legnicy | Układ Formalny | Stowarzyszenie Gra na Orientację