„Powolna przemoc” – spotkanie z tłumaczami książki Roba Nixona

Name: „Powolna przemoc” – spotkanie z tłumaczami książki Roba Nixona
Start: 2026-05-04T18:00:00+02:00
Location: al. Jana Pawła II 45A lok. 56 (wejście od ul. Nowolipki), 01-008 Warsaw, Poland

Schedule

Mon, 04 May, 2026 at 06:00 pm

UTC+02:00

Location

al. Jana Pawła II 45A lok. 56 (wejście od ul. Nowolipki), 01-008 Warsaw, Poland | Warsaw, MZ

Wspólnie z wydawnictwem słowo/obraz terytoria zapraszamy na dyskusję o książce Roba Nixona „Powolna przemoc”, jednej z najważniejszych publikacji ekokrytycznych XXI wieku. W rozmowie, którą poprowadzi Patryk Szaj, redaktor serii Humanistyka środowiskowa, wezmą udział tłumacze książki Nixona: Katarzyna Więckowska, Tymon Adamczewski i Tomasz Dobrogoszcz.
• 4 maja (poniedziałek) g. 18.00
• Księgarnia Czarnego, al. Jana Pawła II 45a/56 (wejście od ul. Nowolipki)
O książce:
Rob Nixon opowiada o długotrwałej, systemowej przemocy, której ofiarami padają ubodzy, wykluczeni, pozbawieni władzy mieszkańcy Ziemi. Najczęściej nie jest ona w ogóle postrzegana w jako przemoc. Umyka naszej uwadze. Stosują ją aktorzy zglobalizowanego, neoliberalnego kapitalizmu, dążąc do akumulacji kapitału, w miejscach skrytych przed wzrokiem opinii publicznej: dawnych koloniach, krajach globalnego Południa, obszarach zamieszkanych przez ludność rdzenną, zgettoizowanych dzielnicach miast, peryferiach zamieszkanych przez ubogą i pozbawioną sprawczości politycznej ludność.
Fragment książki:
Jednym z zadań, jakie postawiłem sobie, pisząc tę książkę, jest pokazanie, jak bardzo lekceważymy powolne i długotrwałe kataklizmy, które cierpliwie dawkują spustoszenie, pozostając poza zasięgiem naszej łatwo rozpraszającej się uwagi i nie wzbudzając zainteresowania żądnych sensacji korporacyjnych mediów. Zdradliwy charakter powolnej przemocy wynika w dużej mierze z tego, że czas spektakularny i czas niespektakularny nie wywołują w nas jednakowego skupienia. W epoce zdominowanej przez widowiskowość chwili powolna przemoc skazana jest na nieatrakcyjność, nie dostaje jej bowiem wyrazistych efektów specjalnych przyciągających publiczność do kin i podnoszących oglądalność w telewizji. Dla przykładu, przemoc chemiczna i promieniotwórcza kieruje się do wewnątrz i jest somatyzowana w formie tragicznych mutacji komórkowych, które – zwłaszcza u osób ubogich – przeważnie pozostają niezauważone,
niezdiagnozowane i nieleczone. Z artystycznego punktu
widzenia taki niedostrzegalny spektakl mutagenności jest rozwlekły i pozbawiony wyrazistego, schludnego zamknięcia, narzucanego przez wizualne ortodoksje zwycięstwa i porażki.
(…) Żyjemy w epoce ofensywy turbokapitalizmu, gdy teraźniejszość niewiarygodnie przyspieszyła – przynajmniej dla klas uprzywilejowanych, funkcjonujących w otoczeniu urządzeń oszczędzających czas, które w gruncie rzeczy potęgują wrażenie jego braku. Dlatego tak istotna jest dziś umiejętność skoncentrowania naszej coraz bardziej rozpraszającej się uwagi na powolnym procesie dezintegracji sprawiedliwości ekologicznej. Epoka neoliberalizmu, w której przepaść między skupionymi w elitarnych enklawach bogaczami a masami ubogich stała się większa niż kiedykolwiek, to także okres myślenia kategoriami enklaw czasowych, skoro pośpiech stał się niepodważalną podstawą norm etycznych uznających, że rozważania o „niespektakularnej” przemocy nie powinny zajmować nam
czasu (o ile, oczywiście, nie zagraża nam ich długotrwale kumulująca się szkodliwość). Zawrotne tempo współczesności, mierzone w attosekundach, w połączeniu z udręką nieustannych obietnic i rozczarowań niesionych przez nowe technologie, sprawia, że wciąż przyciskamy dziesiątki guzików i klikamy setki ikonek w niemającej końca – i sensu – pogoni za coraz szybszymi doznaniami. Oksymoroniczne pojęcie powolnej przemocy stwarza szereg nowych wyzwań związanych z nauką, prawem, polityką i sposobami przedstawienia. W długim okresie pomiędzy początkiem powolnej przemocy a jej opóźnionymi skutkami zarówno przyczyny katastrofy, jak i pamięć o niej łatwo się rozmywają, a ofiary przemocy zazwyczaj pozostają nieodnotowane i zapomniane.