„Muzycy, tańce i bractwa religijne. Zagadkowe malowidła Majów z Gwatemali”. Dr hab. Jarosław Źrałka

Name: „Muzycy, tańce i bractwa religijne. Zagadkowe malowidła Majów z Gwatemali”. Dr hab. Jarosław Źrałka
Start: 2026-04-25T17:00:00+02:00
Location: ul. Pijarska 5/20, 31-015 Kraków, Poland

Schedule

Sat, 25 Apr, 2026 at 05:00 pm

UTC+02:00

Location

ul. Pijarska 5/20, 31-015 Kraków, Poland | Krakow, MA

Muzycy, tańce i bractwa religijne. Zagadkowe malowidła Majów z Gwatemali
Dr hab. Jarosław Źrałka, Prof. UJ
Adiunkt w Zakładzie Archeologii Nowego Świata. Specjalizuje się w archeologii i sztuce Mezoameryki ze szczególnym naciskiem na kulturę Majów. W 2005 roku obronił doktorat zatytułowany Terminal Classic Occupation in the Maya Sites Located in the Area of Triangulo Park and the Problem of their Collapse ("Osadnictwo ze schyłkowego okresu klasycznego w ośrodkach Majów zlokalizowanych na obszarze Parku Triangulo i problem ich upadku"). W 2006 r. praca została nagrodzona przez Prezesa Rady Ministrów w kategorii wyróżniających się rozpraw doktorskich.Od roku 2006 kieruje (wraz z Wiesławem Koszkulem) badaniami archeologicznymi na stanowisku kultury Majów Nakum i innymi sąsiednimi stanowiskami (w tym Poza Maya) położonym w północno-wschodniej Gwatemali. Od roku 2018 kieruje również projektem, którego celem jest konserwacja i dokumentacja malowideł ściennych znajdujących się w prywatnych domach Majów Ixil w miejscowości Chajul (Departament El Quiche) w Gwatemali.
W górach Gwatemali, w miejscowości Chajul zamieszkanej przez Majów Ixil, zachowały się wyjątkowe malowidła z okresu kolonialnego. Znajdują się one w kilku prywatnych domach i najprawdopodobniej wiążą się z działalnością bractw religijnych (cofradias) zakładanych w regionie po hiszpańskiej konkwiście i ewangelizacji, na wzór organizacji znanych z Półwyspu Iberyjskiego. Przedstawienia te — interpretowane jako sceny muzyczne i taneczne — stanowią fascynujące świadectwo lokalnego synkretyzmu religijnego. Choć współczesna społeczność Majów Ixil jest chrześcijańska, w jej praktykach i wyobrażeniach wciąż obecne są elementy o rodowodzie prekolumbijskim.
Wykład poświęcony będzie fenomenowi tych malowideł, ich kontekstowi architektonicznemu, społecznemu i religijnemu, a także specyfice badań archeologiczno-konserwatorskich prowadzonych w przestrzeniach mieszkalnych, gdzie dziedzictwo kulturowe funkcjonuje w żywej, codziennej rzeczywistości. Zostaną również poruszone kwestie współczesnych wyzwań, przed którymi stoi rdzenna społeczność regionu.
FOTO. Robert Słaboński