Świeckie państwo. Niespełniona obietnica III RP?

Name: Świeckie państwo. Niespełniona obietnica III RP?
Start: 2026-05-09T16:00:00+02:00
Location: Osiedlowy Dom Kultury "Orbita"

Schedule

Sat, 09 May, 2026 at 04:00 pm

UTC+02:00

Location

Osiedlowy Dom Kultury "Orbita" | Poznan, WP

📆 9 maja 2026 roku o godzinie 16:00 zapraszamy serdecznie na debatę „Świeckie państwo. Niespełniona obietnica III RP?”, która odbędzie się w ODK „Orbita” przy ulicy Włodarskiej 118 w Poznaniu.
Naszymi Gośćmi będą:
👱🏻Alina Czyżewska – działaczka społeczno-polityczna, w przeszłości aktorka teatralna
👨‍🦰Piotr Szumlewicz – dziennikarz i publicysta, działacz związkowy
👥Wspólnie z naszymi Gośćmi chcielibyśmy zastanowić się nad możliwościami zbudowania modelu świeckiego państwa w polskich realiach trzeciej dekady XXI wieku, nad formą, jaką mogłoby ono przyjąć, możliwościami, jakie oferuje, ale też obowiązkami, jakie mogłoby nakładać na obywateli.
👀W dyskusji na ten temat, toczącej się od dekad w przestrzeni publicznej, dominują dwa rozwiązania: z jednej strony podnosi się konieczność wprowadzenia radykalnego modelu laickiego na wzór tego, jaki realizowany jest w Republice Francuskiej, z drugiej natomiast podsuwa się model podyktowany zapisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 25 ust. 3 wskazuje, że: „stosunki między państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi są kształtowane na zasadach poszanowania ich autonomii oraz wzajemnej niezależności każdego w swoim zakresie, jak również współdziałania dla dobra człowieka i dobra wspólnego”.
⚖️W regulacji tej nietrudno jednak dopatrzyć się potencjalnej sprzeczności, mówi ona bowiem – i nie jest to interpretacja bezzasadna – o stosunkach opartych jednocześnie na autonomii stron i ich współdziałaniu.
🏛️W rzeczywistości Polska funkcjonuje jako państwo świeckie à rebours, w którym istnieją związki wyznaniowe wyraźnie uprzywilejowane (nie tylko pod względem finansowym), jako państwo, w którym w publicznych szkołach i przedszkolach prowadzi się lekcje religii, a w szpitalach i jednostkach wojskowych zatrudniani są kapelani. Polska to państwo gwarantujące równość wyznaniową, a jednocześnie w pomieszczeniach instytucji publicznych pojawiają się symbole religijne wyłącznie jednej wspólnoty.
❓Rzeczpospolita Polska z pewnością nie jest państwem wyznaniowym, ale czy w świetle tych – kilku zaledwie – kwestii związanych z jego codziennym funkcjonowaniem jest ona państwem świeckim? Jak rozumieć świeckość (wyznaniową neutralność) państwa? Czy pożądana jest (i przez kogo) świeckość – by tak rzec – po polsku, tj. świeckość, która – realizowana właściwie od początku istnienia III RP i niejako wpisana w proces transformacji ustrojowej – polega de facto na uprzywilejowywaniu wyznania dominującego? Czy można wskazać czynniki, które w największym stopniu przyczyniły się do utrwalenia hybrydowej, czyli – w istocie – świecko-wyznaniowej formy państwa? Jaki charakter mają owe czynniki? Polityczny? Kulturowo-społeczny? Czy kluczową rolę w tym procesie odegrał Konkordat zawarty między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską 28 lipca 1993 r.?
🗣️Chcielibyśmy, aby dyskusja na temat świeckości państwa polskiego nie sprowadzała się, jak często ma to miejsce w polityce wewnętrznej, do utrzymania bądź likwidacji Funduszu Kościelnego. Chcielibyśmy – WSPÓLNIE! – zastanowić się nad instytucjonalnymi czy formalno-prawnymi, ale też społecznymi i politycznymi warunkami ustanowienia świeckości w Polsce.
👱🏻Alina Czyżewska – specjalistka w zakresie społecznej kontroli władzy. Niegdyś aktorka. Interweniuje w sytuacjach nadużywania władzy przez osoby pełniące funkcje publiczne, wspiera obywatelki i obywateli, edukuje o demokracji i prawach człowieka, w tym o prawie do informacji. Ujawnia nieprawidłowości i nadużycia organów władzy publicznej, wspiera ujawnianie i zwalczanie przemocy w instytucjach publicznych. Uczy obywatelki i obywateli, jak korzystać z prawa i jak reagować w sytuacjach naruszeń naszych praw i wolności przez organy władzy i jak wcielać w życie art 4 Konstytucji: władza w RP należy do narodu.
🎙️Publikowała w TVN24, ngo.pl, oko.press, wykładała w Collegium Civitas i SWPS o społeczeństwie obywatelskim i narzędziach demokracji, prowadziła w Resecie Obywatelskim autorski program "Kto pyta ten rządzi”.
🤝Współzałożycielka, wraz z Pawłem Nijakowskim, Kościoła Ludzi Słońca, wpisanego w 2025 roku, po 4 letnim procesie rejestracji, do Rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych MSWiA. Misją religijną Kościoła Słońca (slonce.org) jest m.in. ochrona i rozwój świeckiego państwa.
👨‍🦰Piotr Szumlewicz – dziennikarz i publicysta prowadzący autorski program w Resecie Obywatelskim pt. „Czas na związki” oraz „Tydzień zleciał. Boom!”, felietonista Gazety Wyborczej, redaktor portalu lewica.pl, komentator spraw związkowych i pracowniczych w Krytyce Politycznej, a w przeszłości współpracujący z wieloma innymi stacjami telewizyjnymi oraz redakcjami gazet takimi jak: Dziennik Trybuna, Dziennik Gazeta Prawna, Telewizja Polska, Superstacja, Halo Radio, Przegląd. To także autor książek: „Niezbędnik ateisty”, „Ojciec nieświęty”, „Wielkie pranie mózgów. Rzecz o polskich mediach”, „Bezbożnik. Przeciwko władzy religii”, działacz związków zawodowych – w przeszłości OPZZ a obecnie przewodniczący Związkowej Alternatywy.
📢Spotkanie poprowadzą Filip Pawłowski oraz Bogumił Stachowicz – członkowie klubu.