Transgraniczne obszary funkcjonalne: znaczenie, identyfikacja, implikacje dla rozwoju terytorialnego

Name: Transgraniczne obszary funkcjonalne: znaczenie, identyfikacja, implikacje dla rozwoju terytorialnego
Start: 2026-04-09T11:30:00+02:00
End: 2026-04-09T13:00:00+02:00
Location: Uniwersytet Warszawski

Schedule

Thu Apr 09 2026 at 11:30 am to 01:00 pm

UTC+02:00

Location

Uniwersytet Warszawski | Warsaw, MZ

• Dr Andrzej Jakubowski, Katedra Geografii Społeczno-Ekonomicznej, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
• Transgraniczne obszary funkcjonalne: znaczenie, identyfikacja i implikacje dla rozwoju terytorialnego
• Czwartek 09.04.2026, 11.30-13.00
• Budynek Starego BUW, sala 107, Kampus Główny UW
Transgraniczne obszary funkcjonalne (TOF) coraz częściej pojawiają się w dyskursie naukowym i politycznym jako odpowiedź na rosnące znaczenie relacji funkcjonalnych w przestrzeni, które przekraczają granice administracyjne, w tym granice państwowe. W wykładzie zostanie podjęta refleksja nad tym, dlaczego TOF są istotne dla współczesnych procesów rozwoju terytorialnego oraz jakie konsekwencje niesie ich rosnące znaczenie dla planowania i prowadzenia polityk rozwoju w układach wielopoziomowych. Szczególny nacisk zostanie położony na problem identyfikacji i delimitacji TOF, jako warunku przejścia od pojęcia o charakterze dyskursywnym do narzędzia operacyjnego w planowaniu rozwoju.
W wystąpieniu przedstawione zostanie podejście identyfikacyjne rozwinięte na gruncie badań pograniczy Polski. Zostało ono oparte na czteropoziomowym modelu, i uwzględniającym kryteria przestrzennej dostępności, powiązań funkcjonalnych i/lub wspólnych potencjałów oraz wyzwań rozwojowych, intensywności współpracy transgranicznej, a także formalnych mechanizmów governance (np. euroregiony, EUWT). Zaprezentowane podejście pozwala traktować TOF jako układy terytorialne, które można rozpoznawać i opisywać w sposób systematyczny, łącząc perspektywę funkcjonalną i instytucjonalną, a zarazem uwzględniając ograniczenia wynikające z dostępności danych oraz złożoności procesów integracji transgranicznej. W tym ujęciu transgraniczne obszary funkcjonalne są również rozumiane jako przestrzenie przepływów i współzależności, których rozwój przebiega często szybciej niż instytucjonalne dostosowanie systemów planowania i polityk publicznych.
Wykład zostanie uzupełniony o przykład praktycznego wykorzystania podejścia funkcjonalnego w procesie przygotowania transgranicznego turystycznego obszaru funkcjonalnego na pograniczu polsko-litewskim. Pozwoli to podjąć dyskusję nad tym, w jaki sposób rozpoznawanie TOF może wspierać bardziej trafne, terytorialnie ukierunkowane działania rozwojowe.
Link do ZOOM oraz archiwum seminariów EUROREG: htps://www.euroreg.uw.edu.pl/pl/seminaria