Surrealizm i wojna. Rozmowa z udziałem Agnieszki Taborskiej, Jakuba Kornhausera i Tomasza Szerszenia

🪖 „Usilnie podkreślam, że historycznie surrealizm można zrozumieć w związku z wojną (..), z wojną, po której się zaczął i wojną, do której powraca” mówił André Breton w 1942 do studentów uniwersytetu Yale. Spostrzegał także, że niewiele jest kierunków myśli, które mogą „przebić się” przez wydarzenie wojny. Czy sztuka i literatura surrealistyczna kapituluje wobec skrajnych wydarzeń? A może zmienia język i żyje dalej, tworząc zasób obrazów, plastycznych i językowych, do których wciąż możemy się odwołać wobec pełnej antagonizmów współczesności?
🪖 W rozmowie biorą udział badacze zajmujący się literaturą i sztuką, filozofią i antropologią surrealizmu lub krążący po peryferiach nurtu. W czasie dyskusji zastanowimy się nad przypadkiem obiektywnym, jakim było spotkanie surrealistów z pierwszą i drugą wojną światową i z historią wojen kolonialnych. Zapytamy między innymi o to, dlaczego pierwsza wojna światowa wyzwoliła u kilku paryskich pisarzy pragnienie pisania automatycznego, z jakiego powodu w 1941 roku w Bukareszcie zawiązała się rumuńska grupa surrealistów i w jaki sposób migracje artystów z Europy, wymuszone wojną i Zagładą, zmieniły geografię surrealizmu. Spotkanie poprowadzi Dorota Jarecka.
📍 Audytorium na parterze MSN-u
🪽 Wstęp wolny dzięki współpracy z marką Audi Polska
🇵🇱 Dyskusja w języku polskim
W dyskusji udział wezmą:
🟣 Agnieszka Taborska
Pisarka, historyczka sztuki i romanistka. Autorka ważnych książek o surrealizmie, m.in. „Abecadło Topora”, „Okruchy amerykańskie”, „Spiskowcy wyobraźni”, a także między innymi powieści „Senny żywot Leonory de la Cruz” oraz bajek, esejów, scenariuszy filmowych. Przekładała utwory Philippe’a Soupaulta i Gisèle Prassinos. W 2026 roku opublikowała prozę autobiograficzną „Bez skóry. Jak rozmawiać z ludźmi w żałobie”. Wykłada w Rhode Island School of Design.
🟣 Jakub Kornhauser
Poeta, literaturoznawca, tłumacz literatury francuskiej, rumuńskiej, serbskiej. Zajmuje się teorią i historią awangardy, a także poezją współczesną. Współredaktor antologii tekstów środkowoeuropejskiej awangardy „Głuchy brudnopis”. Przełożył prozę Gherasima Luki „Bierny wampir”. Autor monografii „Całkowita rewolucja. Status przedmiotów w poezji surrealizmu” i „Niebezpieczne krajobrazy. Surrealizm i po surrealizmie”. Wykłada na Uniwersytecie Jagiellońskim.
🟣 Tomasz Szerszeń
Pisarz, antropolog, fotograf. Wydał „Podróżnicy bez mapy i paszportu” o paryskim kręgu Kolegium socjologicznego i czasopisma „Documents”. Jest autorem książek z pogranicza literatury i antropologii „Wszystkie wojny świata” i „Atlantyk-trans” (2026), opowieści o oceanie jako przestrzeni migracji i ucieczki. Pod jego kierunkiem ukazała się antologia „Atlas. Antologia”. Pracuje w Instytucie Sztuki PAN, jest redaktorem czasopisma „Konteksty”.