Premiera 9. numeru „Elementy. Sztuka i Dizajn”

Name: Premiera 9. numeru „Elementy. Sztuka i Dizajn”
Start: 2026-05-13T17:30:00+02:00
End: 2026-05-13T18:30:00+02:00
Location: Plac Jana Matejki 13, pok. 221a, 31-157 Kraków, Poland

Schedule

Wed May 13 2026 at 05:30 pm to 06:30 pm

UTC+02:00

Location

Plac Jana Matejki 13, pok. 221a, 31-157 Kraków, Poland | Krakow, MA

Zapraszamy na rozmowę wokół nowego, dziewiątego numeru czasopisma „Elementy. Sztuka i Dizajn”. Tym razem zastanawiamy się, czy można dziś jeszcze myśleć o sztuce bez eksperymentu. Bez ryzyka, niepewności, zgody na „nieoczekiwane wyniki”, a czasem na porażkę.
Rozmowę z Piotrem Jakubem Fereńskim i Michałem Zawadą poprowadzą Marta Kudelska i Paweł Drabarczyk.
W łacińskim experīrī pobrzmiewa nie tylko ryzyko, słowo to obejmuje swym znaczeniem także próbę, dowodzenie, potwierdzenie lub obalenie założonej hipotezy. Czego może dowieść eksperyment artystyczny? Trudno chyba od tego ostatniego wymagać, by potwierdzał obowiązywanie jakichś uniwersalnych praw, nieźle sobie radzi za to z podważaniem złudnych przekonań, roszczących sobie pretensję do bycia powszechnymi regułami. A najlepiej chyba dowodzi istnienia wyobraźni, poszerzając nieustająco jej terytorium. Niekiedy zaledwie mapuje domeny niepoznawalnego.
W najnowszym numerze przyglądamy się eksperymentowi artystycznemu jako praktyce poznawczej, formie oporu, ale też sposobowi bycia w świecie, który coraz rzadziej daje stabilne punkty oparcia. Interesuje nas eksperyment rozumiany przede wszystkim jako testowanie granic wiedzy, ciała, widzialności i wyobraźni. Co wynieśliśmy z lekcji nowoczesności, na której uczono nas, że tworzyć to ryzykować, a akt twórczy jest swego rodzaju hazardem (haz-artem?). Chcemy pokazać, że ryzyko i niepewność nie są przeszkodami, lecz warunkami myślenia — a eksperyment w sztuce pozostaje jedną z najczulszych metod mierzenia się ze współczesnością.
Piotr Jakub Fereński – kulturoznawca zajmujący się teorią kultury, kulturą wizualną, pamięcią kulturową oraz studiami nad kulturami miejskimi. Krytyk sztuki współczesnej i kurator wystaw. Prowadzi badania nad etycznym i estetycznym wymiarem sporów o kształt wspólnot lokalnych, narodowych i globalnych. Analizuje artystyczne i aktywistyczne strategie mierzenia się z pamięcią zbiorową w przestrzeni publicznej, odwołując się do przykładów z miast obu Ameryk i Europy.
Michał Zawada – zajmuje się malarstwem, fotografią i sztuką wideo. Doktor habilitowany, asystent w VI Pracowni Malarstwa Prof. Andrzeja Bednarczyka. Interesuje go kontekstualna aktywność mediów plastycznych oraz analiza fenomenu obrazu i wizualności. W swojej twórczości nawiązuje dialog z teorią sztuki, visual studies i antropologią. Konstruowane przez niego cykle odnoszą się do relacji ustanawianej pomiędzy procesem wytwarzania fantazmatycznej podmiotowości obrazu a budowaniem tożsamości człowieka w kontekście historycznym i społecznym. W ostatnich latach interesuje go głównie problem przemocy w ramach społeczeństwa, historii i natury, oraz jej relacji do obrazu. Autor kilkunastu wystaw indywidualnych. Jego prace znajdują się w licznych kolekcjach prywatnych i publicznych. Od 2021 wraz z Filipem Rybkowskim i Michałem Sroką prowadzi Galerię Piana w Krakowie.
Marta Kudelska – kuratorka, krytyczka sztuki. W 2024 roku uzyskała stopień doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie nauki o sztuce na podstawie rozprawy poświęconej strategiom i praktykom młodych kuratorów sztuki z Katowic i Krakowa (dysertacja wyróżniona). W praktyce kuratorskiej i badawczej interesuje się zagadnieniami związanymi przede wszystkim z relacjami sztuki współczesnej z tradycją romantyczną (zainteresowaniem artystów wątkami magicznymi, grozy i ezoterycznymi). Ponadto interesuje się również strategiami i praktykami kuratorów sztuki, młodą sztuką, ale także refleksją wokół instytucji sztuki i działalnością niezależnych inicjatyw artystycznych. Pracuje w Katedrze Kultury Współczesnej w Instytucie Kultury UJ.
Paweł Drabarczyk vel Grabarczyk - historyk sztuki, adiunkt w Instytucie Kulturoznawstwa UWr. Bada funkcjonowanie w sztuce kategorii takich jak wzniosłość, niewyobrażalne, melancholia, sacrum czy niesamowite. Ponadto interesuje go długie trwanie romantycznego imaginarium, w szczególności przesunięcia znaczeń, jakie dokonują się w nim w związku z rosnącą „świadomością antropoceniczną” czy przemianami postaw wobec sacrum. Do swych zainteresowań badawczych zalicza również teorię wyobraźni, alternatywne historie sztuki, a także widmowe instytucje powoływane do życia przez artystki i artystów. Autor książki „Gorączka i popiół. Imaginaria nowej sztuki” (2023).
→ Środa, 13 maja 2026 o 17:30
→ Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie, sala 100
→ Wstęp wolny
→ Czasopismo jest dostępne online: www.elementymag.art/
→ Spotkanie będzie nagrywane
Ilustracja: Przemek Matecki