NOC MUZEÓW „ELWIRYON”

Name: NOC MUZEÓW „ELWIRYON”
Start: 2026-05-16T17:00:00+02:00
Location: Dom Nauki i Sztuki / Willa Frankówka

Schedule

Sat, 16 May, 2026 at 05:00 pm

UTC+02:00

Location

Dom Nauki i Sztuki / Willa Frankówka | Warsaw, MZ

Skąd Elwiryon? Dziecko o takim imieniu wpisano do wileńskiej księgi urodzeń w 1836 roku. Elwiryon Michał, syn Franciszka i Petroneli. Mieszkańcy powiatu otwockiego kojarzą go głównie z hasłami: świdermajer oraz ilustracje do „Pana Tadeusza”.
Wydarzenie Nocy Muzeów „ELWIRYON” ma przybliżyć człowieka wielowymiarowego, o bogatych pasjach i pragnieniach, zesłańca i podróżnika, pioniera, ilustratora znanego nie tylko w Polsce, lecz także we Francji, popularyzatora polskiej literatury i kultury, poszukiwacza ciszy i spokoju, a jednocześnie sprawnego marketingowca własnej kariery – Elwiro Michała Andriollego. Chcemy to zrobić za pomocą warsztatów, pokazów i wystaw. A wszystko to 190 lat od narodzin mistrza.
GODZ. 17:00 WYSTAWA „KORZENIE ŚWIDRA” JANUSZ PRZĄDKA
Początki tej niezwykłej kolekcji sięgają lat 70. ** wieku, kiedy Janusz Prządka wydobył z rzeki Świder pierwsze okazy korzeni. Z czasem odkrywanie i gromadzenie tych naturalnych form przerodziło się w wieloletnią pasję – kolekcjonowanie trwało blisko czterdzieści lat. W tym czasie korzenie były sezonowane i cierpliwie oczekiwały na moment, w którym będzie można nadać im ostateczny kształt i formę. Po latach zbiór został uporządkowany. Każdy z okazów przeszedł swoistą metamorfozę – korzenie zostały opracowane, zamocowane na podstawach oraz zabezpieczone w sposób ekologiczny. Dzięki temu wydobyte z nurtu rzeki naturalne formy nabrały charakteru małych rzeźb tworzonych przez naturę. Tak powstała wyjątkowa Galeria Korzeni – kolekcja, która opowiada historię rzeki Świder. Jak pisał Krzysztof Oktabiński w książce „Nad Mienią i Świdrem”: „Korzenie odkryła woda i warunki atmosferyczne. Nie znamy ich daty – stanowią historię rzeki i pokoleń mieszkańców”.
Dzięki wieloletniej pracy pasjonata, a także starannemu opracowaniu i zabezpieczeniu zbioru, kolekcja została udostępniona mieszkańcom obu brzegów rzeki Świder. Wystawa jest zaproszeniem do odkrywania niezwykłych form natury oraz do refleksji nad historią miejsca, które od pokoleń kształtuje krajobraz i tożsamość Józefowa.
Andriolli nie przypadkowo osiedlił się nad brzegami Świdra. Szukał tu spokoju i ucieczki od wielkomiejskiego zgiełku. Zachwyciła go natura i dzika rzeka. O nadświdrzańskiej naturze opowie nam Janusz Prządka.
Janusz Prządka – znawca historii linii otwockiej, miłośnik stylu świdermajer. Pomysłodawca trzech „Spacerowników józefowskich” oraz dwóch wystaw planszowych. Ceniony przewodnik lokalnych wycieczek pieszych, rowerowych i autokarowych, które realizuje we współpracy z tutejszymi stowarzyszeniami. Od niepamiętnych czasów związany z rzeką Świder. Początkowo zamieszkiwał jej lewy brzeg. Od 55 lat jest Józefowianinem i józefowianistą. W 2015 roku otrzymał tytuł Zasłużony dla Miasta Józefowa. W 2023 roku, za pasję z dziedziny kultury, otrzymał odznakę honorową Zasłużony dla Kultury Polskiej. Posiada cenne zbiory eksponatów, które chętnie udostępnia mieszkańcom. Część kolekcji można zobaczyć w zrewitalizowanym józefowskim zabytku Willi Frankówce.
GODZ. 17:00-20:00 INSCENIZACJA XIX-WIECZNEGO OBOZOWISKA
Zanim Andriolli postawił pierwszy budynek, mieszkał w lesie nad Świdrem, w szałasie. Gotował na ogniu, obserwował naturę i tworzył koncepcję podwarszawskiego letniska. O tym, jak wyglądało życie w lesie pod koniec XIX wieku i jak wygląda teraz, opowie Michał Krata. Na miejscu rozstawione będzie pokazowe obozowisko stylizowane na lata 80. XIX wieku. Ognisko będzie miało formę makiety. Posłuchamy opowieści o przełomie wieków w kontekście biwakowania: jak wyglądało ono dawniej, a jak wygląda dziś, także pod względem obowiązujących przepisów.
W przypadku niesprzyjającej pogody zamiast pokazu rozpalania ognia odbędą się warsztaty tworzenia prostych, drewnianych naszyjników, na których uczestnicy będą szkicować motyw związany z biwakowaniem.
Prowadzenie: Michał Krata
GODZ. 18:00-21:00 WARSZTATY GRAFIKI – DRUK WYPUKŁY
Andriolli początkowo rysował ilustracje na deskach drewnianych, potem były one wycinane rylcem i tak powstawała matryca do grafik. Z czasem zmienił sposób pracy – rysował na papierze a przeniesieniem rysunku na drewno i wycięciem matrycy zajmował się już ktoś inny. Taki rodzaj druku nazywamy drukiem wypukłym. Podczas Nocy Muzeów będzie można zrobić uproszczona formę – matryce zostaną wykonane w miękkim materiale i odbite na miejscu, bez prasy. W ten sposób uczestnicy będą tworzyć podobnie jak nasz bohater.
Prowadzenie: Joanna Szerszeń.
DODATKOWO:
✦ Prezentacja: „Nie tylko Pan Tadeusz” – będzie to zapętlony pokaz slajdów z Ilustracjami Andriollego z różnych publikacji, wraz z krótkimi opisami. Projekt: Magdalena Car
✦ Gra rodzinna: Uczestnicy dostaną kartkę z zadaniami dotyczącymi licznych podróży Andriollego, a także miejsc, w które zabłądził będąc wygnańcem. Działamy wokół Frankówki lub – w razie deszczu -wewnątrz. Projekt gry: Joanna Szerszeń.
✦ Wystawa: „Świdermajer tuszem i akwarelą” podczas Nocy Muzeów w naszej frankówkowej galerii będzie można obejrzeć wystawę prac Pawła Rupniewskiego. Autor maluje m.in. lokalne drewniane budynki, które jak wiemy, były pierwotnie projektowane przez Andriollego. Wystawa nawiązuje więc do architektonicznych talentów bohatera Nocy Muzeów.
✦ Foto-ścianka: zrób sobie zdjęcie, wrzuć na swoje social media i oznacz MOK w Józefowie.
Na wszystkie wydarzenia: Wstęp wolny.