Konferencja naukowa "Referencja – mimesis – reprezentacja"

Name: Konferencja naukowa "Referencja – mimesis – reprezentacja"
Start: 2026-11-13T00:00:00+01:00
Location: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego

Schedule

Fri, 13 Nov, 2026 at 12:00 am

UTC+01:00

Location

Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego | Warsaw, MZ

Koło Naukowe Myśli Filozoficznej i Teoretycznoliterackiej zaprasza na konferencję naukową "Referencja – mimesis – reprezentacja" organizowaną 13 listopada 2026 r. na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.

Tak jak jest w tej chwili, jest żałośnie, nie ma co gadać!
Witold Gombrowicz
Jeśli rzeczywiście jest tak, że między estetyką a poetyką literatury wyłania się trudność, i to trudność tkwiąca w naturze samej kwestii, to naiwnością byłoby wierzyć, że można ominąć lub wykręcić się od zadania dokładnego jej opisu.
Paul de Man
Oddzielenie filozofii od badań literackich nie wpływa dodatnio na żadną z tych dyscyplin. Bez presji filozofii na teksty literackie oraz wzajemnego wpływu analizy literackiej i pisarstwa filozoficznego każda z tych dyscyplin staje się zubożona. Jeśli istnieje tu niebezpieczeństwo pomieszania obu tych sfer, to jest to niebezpieczeństwo warte doświadczenia.
Jacques Derrida
Teoria, historia i filozofia literatury to trzy dziedziny, które łączy chęć mówienia o tym samym przedmiocie. Ich pola problemowe często się pokrywają, a czasami bywają wręcz komplementarne – ale zarazem wyznaczane są za pomocą odmiennych słowników. Każda ze wspomnianych dyscyplin opowiada o tym samym w sposób zasadniczo odmienny, wprowadzając zarówno do literatury, jak i w swój obręb, pojęcia z różnych rejestrów. Ponowne przemyślenie takich wzajemnych oddziaływań, zapożyczeń czy konfliktów, a zwłaszcza tego, jak ujawniają się one w konkretnym tekście, wydaje się kluczowe dla współczesnego literaturoznawstwa. Chcielibyśmy wyjść od napięcia rodzącego się pomiędzy tymi trzema refleksjami, którego przejawy najdobitniej uwidaczniają się w tytułowych kategoriach: referencji, mimesis i reprezentacji. Każda z nich wielokrotnie umożliwiała określenie zarówno zakresu przywołanych dziedzin, jak i właściwego im podejścia do tej dziwnej instytucji zwanej literaturą.
Innymi słowy, interesują nas wystąpienia problematyzujące sposób, w jaki referencja, mimesis lub reprezentacja przejawiają się w konkretnym tekście literackim oraz bardziej abstrakcyjne rozważania dotyczące granic, które owe kategorie wyznaczają poszczególnym dziedzinom literaturoznawczym. Wychodzimy z założenia, że nawet najmniej teoretyczne problemy nauk o literaturze ogniskują się w tytułowych kategoriach. Zatem i każdorazowa próba dookreślenia referencji, mimesis i reprezentacji daje się przełożyć na pomniejsze
(lecz nie mniej ważne!) zagadnienia związane na przykład z:
➢ historycznością pojęć teoretycznoliterackich,
➢ gatunkiem literackim jako elementem teoretycznym w historii literatury,
➢ problemem referencji i granicami tekstu literackiego,
➢ figurą autora,
➢ intertekstualnością,
➢ kategorią doświadczenia literackiego,
➢ relacją między mimesis a diegesis (showing a telling),
➢ teorią literackiego symbolu i alegorii,
➢ możliwością określenia społecznej funkcji literatury,
➢ relacją między interpretacją a krytyką (również figurą interpretatora a krytyka),
➢ figuratywnością pojęć,
➢ możliwością przekładu semiotycznego (literatura – sztuka),
➢ zapośredniczoną reprezentacją tożsamości w literaturze,
➢ opozycją reprezentacja – przedstawienie,
➢ historycznie i ahistorycznie rozumianą mimesis,
➢ teorią tropów,
➢ pojęciami i narzędziami poetologicznymi.
Najważniejsze informacje:
Data konferencji: 13.11.2026 r.
Miejsce: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, ul. Stawki 5/7 00-181 Warszawa
Termin nadsyłania zgłoszeń: 07.08.2026 r.
Długość abstraktów: około 300 słów
Długość wystąpień: 20 minut
Mail kontaktowy: [email protected]
Abstrakty oraz wszelkie pytania związane z organizacją wydarzenia prosimy przesyłać pod podany adres mailowy.
Komitet organizacyjny: Weronika Sobczyńska, Julia Peplinska, Marcin Rytel, Gabriela Adamczuk
Przewidujemy wydanie monografii pokonferencyjnej w Wydawnictwach UW.
[Na plakacie wykorzystany został obraz Rene Magritte'a "Le Banquet"]