Konferencja: "Mazowsze w Koronie i Rzeczypospolitej XVI–XVIII wieku"

Mazowsze w Koronie i w Rzeczypospolitej XVI–XVIII wieku.
Korzyści dla państwa płynące z inkorporacji księstwa
Co właściwie zmieniło się, kiedy Mazowsze zostało włączone do Korony? I czy z tej decyzji skorzystało tylko samo Mazowsze?
W 2026 roku mija 500 lat od rozpoczęcia procesu włączenia ostatniej i największej części Mazowsza do Korony Polskiej. To właśnie wtedy Zamek w Warszawie przestał być rezydencją Piastów mazowieckich i stał się Zamkiem Królewskim. Kilkadziesiąt lat później Warszawa została miejscem obrad sejmów Rzeczypospolitej, a z czasem jednym z najważniejszych ośrodków politycznych państwa.
8 i 9 października zapraszamy do Zamku Królewskiego w Warszawie na dwudniową konferencję naukową, podczas której historycy i historycy sztuki przyjrzą się temu, co inkorporacja Mazowsza oznaczała dla całego państwa.
Będzie mowa między innymi o mazowieckiej szlachcie i elitach, pieniądzach, miastach i wsiach, rezydencjach, Kościele, armii i polityce. Innymi słowy: o tym, jak region, który przez długi czas pozostawał odrębnym księstwem, znalazł swoje miejsce w Koronie, a później w Rzeczypospolitej.
📅 8–9 października 2026 r.
📍 Zamek Królewski w Warszawie, Sala Koncertowa
Wstęp wolny zapraszamy!
Konferencja będzie również transmitowana na zamkowym kanale YouTube.
8 PAŹDZIERNIKA
10:00–10:15 | Otwarcie konferencji
prof. dr hab. Małgorzata Omilanowska
dyrektorka Zamku Królewskiego w Warszawie – Muzeum
10:15–11:35
dr hab. Jolanta Choińska-Mika, prof. ucz.
Uniwersytet Warszawski
Integracyjne aspekty unii parlamentarnej Księstwa Mazowieckiego z Koroną
dr Marcin Broniarczyk
Muzeum Ziemi Rawskiej
Elita polityczna województwa rawskiego za ostatnich Jagiellonów
dr Emil Kalinowski
Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk
Inkorporacja jako inspiracja? Przyłączenie Mazowsza (1526–1529) i Podlasia (1569) do Korony
11:35–12:00 | Przerwa kawowa
12:00–13:20
Maria Ewa Paluch
Akademia Finansów i Biznesu Vistula
Procesy urbanizacyjne a inkorporacja Mazowsza z Koroną na tle porównawczym
dr Krzysztof Zwierz
Muzeum Warszawy
Mazowszanie z miast i wsi w budowaniu nowej stolicy Rzeczypospolitej Obojga Narodów (XVI–XVII w.)
dr Anna Horeczy
Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk
Potencjał intelektualny Mazowsza w XVI w.
13:20–13:40 | Przerwa kawowa
13:40–15:00
dr Piotr Lasek
Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk
dr inż. arch. Wojciech Wółkowski
Politechnika Warszawska
„Le Roy y va quelquefois prendre l’air”. Rezydencje faworytów Zygmunta III i Władysława IV na Mazowszu
prof. dr hab. Edward Opaliński
Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk
Kariera mazowieckiej rodziny szlacheckiej na przykładzie Radzimińskich
dr Maciej Pieńkowski
Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum
Wobec narastającego kryzysu państwa. Szlachta mazowiecka a problemy wewnętrzne Rzeczypospolitej w latach 1582–1607
9 PAŹDZIERNIKA
10:00–11:20
dr Marta Biber-Zbieranowska
Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk
Ile Królestwo Polskie zarobiło na włączeniu Mazowsza? Aspekty finansowe inkorporacji Księstwa Mazowieckiego do Korony za panowania ostatnich Jagiellonów
dr Krzysztof Wiśniewski
Udział województwa mazowieckiego w finansowaniu państwa w XVII stuleciu
dr Zbigniew Hundert
Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum, Uniwersytet Warszawski
Mazowszanie w armii i wobec armii w 2. połowie XVII w. Przykład postaw propaństwowych?
11:20–11:50 | Przerwa kawowa
11:50–13:20
dr hab. Radosław Lolo, prof. ucz.
Akademia Finansów i Biznesu Vistula
Biskupi płoccy w systemie politycznym państwa (XVI–XVII w.)
Dorota Kołodziejczyk
Akademia Finansów i Biznesu Vistula
Uposażenie biskupów płockich jako ich kapitał polityczny w połowie XVII wieku
dr Anna Salina
Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk
Prałaci kapituły przy kolegiacie św. Jana Chrzciciela w latach 1526–1596. Wyższe duchowieństwo Warszawy już nie stolicy, jeszcze nie stolicy
13:20–13:40 | Przerwa kawowa
13:40–15:00
dr Alina Barczyk
Uniwersytet Łódzki
Na styku dwóch epok. Późnobarokowe i klasycystyczne pałace Mazowsza
dr hab. Witold Filipczak, prof. ucz.
Uniwersytet Łódzki
Posłowie województwa mazowieckiego jako parlamentarne zaplecze stronnictwa królewskiego na sejmach w czasach Rady Nieustającej (1776–1789)
dr hab. Adam Moniuszko, prof. ucz.
dr Łukasz Gołaszewski
dr Jan Jerzy Sowa
Uniwersytet Warszawski
Prawne aspekty integracji Mazowsza z Koroną: refleksje na marginesie projektu edytorskiego?