Ile biologii w klasyfikacjach psychiatrycznych? Analiza filozoficzna na przykładzie ADHD, autyzmu i
Seminarium odbędzie się 28 października 2026 r. w Krakowie przy ul. Grodzkiej 52 (sala 25, pierwsze piętro, naprzeciwko schodów). O godzinie 15:00.
link do wydarzenia online: https://tiny.pl/72_kqrm4r
Szczegółowe informacje:
Tytuł: Ile biologii w klasyfikacjach psychiatrycznych? Analiza filozoficzna na przykładzie ADHD, autyzmu i histerii”
Abstrakt: W klasyfikacjach psychiatrycznych związek z mechanizmami biologicznymi zaburzeń psychicznych zawsze był postulowany. Na przykład system klasyfikacji chorób, w tym chorób psychicznych (Vesaniae), autorstwa François Boissier de Sauvages (Nosologia Methodica, 1763) opracowany był według modelu taksonomii biologicznej Karola Linneusza, z podziałem chorób na klasy, rzędy, rodzaje i gatunki. Stało za tym przekonanie, że określone, obserwowalne cechy (objawy) danej choroby występują wyłącznie w niej i odróżniają ją od wszystkich innych. O ile jednak związek z mechanizmami biologicznymi zaburzeń psychicznych zawsze był w klasyfikacjach psychiatrycznych postulowany, jak dotąd nie został wykazany. Również aktualnie obowiązujące klasyfikacje psychiatryczne nie zostały stworzone w oparciu o neuronauki i znajomość mechanizmów biologicznych, które miałyby stać za zaburzeniami psychicznymi. Powstaje zatem pytanie o status tych czy innych jednostek nozologicznych: czy faktycznie są to manifestacje wspólnej, biologicznej przyczyny, czy arbitralnie pogrupowane objawy? Przedmiotem prelekcji będzie poddanie tej kwestii analizie z wykorzystaniem narzędzi filozoficznych, na przykładzie dwóch współczesnych jednostek nozologicznych – ADHD i autyzmu – oraz jednej historycznej, tj. histerii.
Biogram:
Obszar jej zainteresowań badawczych obejmuje pogranicze filozofii, biologii oraz nauk i praktyk związanych ze zdrowiem psychicznym. Habilitację (habilitation à diriger des recherches, HDR) z filozofii biologii uzyskała w 2015 r. na Université Paris Nanterre we Francji na podstawie rozprawy napisanej i obronionej w języku francuskim, dotyczącej sporu o gatunek w biologii oraz kwestii klasyfikacji i pojęcia gatunku. Przewodniczącym komisji habilitacyjnej był prof. Jean Gayon, francuski filozof i historyk nauki, specjalista w dziedzinie filozofii biologii i teorii ewolucji, profesor na Université Paris-1 Panthéon-Sorbonne, Dyrektor Institut d'Histoire et de Philosophie des Sciences et des Techniques, placówki CNRS w Paryżu. Jej książka habilitacyjna nosi tytuł: Les chiens ne sont pas des chats. Le grand mystère du problème de l'espèce („Psy to nie koty. Tajemnica problemu gatunku”) i została wydana w 2017 r. w serii Biblioteka Filozofii i Nauki Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademi Nauk. Grabizna ukończyła doktorat z filozofii z wyróżnieniem (summa cum laude) oraz uzyskała dyplom międzynarodowy Doktoratu Europejskego w 2006 r. na Université Lyon 3 we Francji w dziedzinie epistemologii ewolucyjnej. Tytuł pracy doktorskiej brzmi: „La théorie évolutive de la connaissance : La relation phylogénétique de la représentation à l’objet” („Ewolucyjna teoria poznania: filogenetyczna relacja reprezentacji i przedmiotu”). Ukończyła studia magisterskie w trybie indywidualnego programu studiów w obszarze filozofii i biologii na Uniwersytecie Wrocławskim w 2002r. W latach 2010–2025 związana była z Uniwersytetem Zielonogórskim, gdzie w latach 2016–2025 pełniła funkcję profesorki uczelni w Instytucie Psychologii Wydziału Nauk Społecznych i kierowała Zakładem Psychologii Poznawczej. W latach 2007–2008 pracowała na Wydziale Bioinformatyki University of Windsor (Ontario, Kanada), a w latach 2008–2009 w Konrad Lorenz Institute for Evolution and Cognition Research w Austrii. Grabizna jest współautorką i współredaktorką książki Główne problemy filozofii biologii, wydanej w serii Biblioteka Filozofii i Nauki (2017, IFIS PAN). Wiceprezeska Stowarzyszenia Psychofizjologów Polskich. Obecnie przygotowuje książkę pod roboczym tytułem Biologiczne i filozoficzne podstawy psychologii.
Where is it happening?
Event Location & Nearby Stays:



















