Idealizm życia. Arystoteles i jego nowożytni spadkobiercy | dr Michał Bizoń

Name: Idealizm życia. Arystoteles i jego nowożytni spadkobiercy | dr Michał Bizoń
Start: 2026-01-08T15:00:00+01:00
Location: Nowy Świat 72, 00-330 Warsaw, Poland

Schedule

Thu, 08 Jan, 2026 at 03:00 pm

UTC+01:00

Location

Nowy Świat 72, 00-330 Warsaw, Poland | Warsaw, MZ

Zakład Historii Filozofii Nowożytnej i Współczesnej Instytutu Filozofii i Socjologii PAN zaprasza na seminarium z cyklu
FILOZOFIA I IDEOLOGIA W EPOCE NOWOŻYTNEJ. POLSKA W KONTEKŚCIE EUROPEJSKIM, EUROPA W KONTEKŚCIE POLSKIM
dr Michał Bizoń (UJ)
przedstawi referat pt.
Idealizm życia. Arystoteles i jego nowożytni spadkobiercy
Seminarium odbędzie się w dniu 8 stycznia o godz. 15.00 w sali 154 w Pałacu Staszica
Dołącz do spotkania Zoom
https://zoom.us/j/94416010495?pwd=gCv1B71NDMdOou2dCD45vvOtaP6K9I.1
Identyfikator spotkania: 944 1601 0495
Kod dostępu: 442534
Wykład będzie dotyczył idealizmu, zwłaszcza tzw. idealizmu życia, we współczesnej debacie filozoficznej. Celem jest przedstawienie pojęcia idealizmu, następnie konkretnie idealizmu życia, zarówno w myśli starożytnej (Arystoteles) i współczesnej (Conant, Wittgenstein, Witkiewicz). Idealizm można określić jako stanowisko przyjmujące tożsamość bycia i myślenia, co Sebastian Rödl ujął jako „samoświadomość sądu”. John McDowell czy Richard Moran przyjmują za fundamentalną dla samoświadomości zdolność refleksyjnego dostarczania racji. Inaczej rozumieją samoświadomość James Conant czy David Finkelstein, w oparciu o Wittgensteina, mianowicie jako spontaniczną, racjonalną ekspresję – czyli rozumne życie, dlatego też stanowisko to nazywam idealizmem życia, w odróżnieniu od idealizmu refleksyjnego McDowella i Morana.
Celem wykładu jest po pierwsze omówienie idealizmu jako ogólnego stanowiska, a następnie skontrastowanie idealizmu refleksyjnego i idealizmu życia. O ile idealizm refleksyjny wywodzi się przede wszystkim od Kanta, korzenie idealizmu życia sięgają metafizyki Arystotelesa, która zostanie zwięźle przedstawiona – szczególnie pojęcie ousia jako żywej istoty zdolnej do samoistnego, racjonalnie ujmowalnego działania (energeia). Jako przykład współczesnego rodzaju idealizmu życia omówione zostanie monadologia biologiczna St. I. Witkiewicza. Choć Arystoteles rzadko pojawia się w pismach Witkiewicza, można uzasadnić ujęcie monadologii biologicznej jako współczesnego arystotelizmu, gdzie zamiast ousia ontologicznie nieredukowalnym pojęciem jest Istnienie Poszczególne, oznaczające samoświadomy podmiot, spontanicznie oddziaływujący na inne Istnienia Poszczególne i doznający działań od nich pochodzących w ramach rozumnie uporządkowanej przestrzeni.
Michał Bizoń – doktor filozofii, magister fizyki i filologii klasycznej. Tłumacz Platona, Demostenesa, Stobajosa. Wykłada filozofię starożytną i język grecki w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Współorganizator Akademii Platońskiej w Lanckoronie. Autor licznych artykułów z filozofii starożytnej i współczesnej, współautor książki Historia rozwoju pojęcia woli od starożytości do XIII wieku oraz współredaktor książki Nowoczesność Platona.
https://ifispan.pl/idealizm-zycia-arystoteles-i-jego-nowozytni-spadkobiercy-dr-michal-bizon/