Duma i bez/wstyd. Spotkanie z udziałem Moniki Borys i Przemysława Sadury

🎨 Przedstawienia klas ludowych są przestrzenią negocjowania społecznych hierarchii, aspiracji i przynależności. Obrazy codzienności wpływają na to, komu przyznaje się uznanie, a czyj sposób życia staje się przedmiotem oceny lub zawstydzania.

🎨 Podczas spotkania połączymy trzy perspektywy: malarstwo Edwarda Dwurnika, analizę kultury popularnej Moniki Borys oraz badania emocji społecznych współprowadzone przez Przemysława Sadurę. Wystawa „Edward Dwurnik. Duma i wstyd” odczytuje twórczość artysty przez doświadczenie awansu społecznego i przemian klasowych. Cykle „Sportowcy” i „Robotnicy” ukazują codzienność ludzi, ich aspiracje, słabości i walkę o uznanie. Dwurnik traktował malarstwo jako język umożliwiający kontakt z portretowanymi osobami. Połączenie zaangażowania i ironii w jego pracach pozwala przyjrzeć się napięciu między solidarnością z bohaterami obrazu a poddawaniem ich ocenie.
🤝 Partnerem wydarzenia jest NN6T
📍 Audytorium na parterze MSN-u
🪽 Wstęp wolny dzięki współpracy z marką Audi Polska
🇵🇱 Dyskusja w języku polskim
💭 Monika Borys w „Bezwstydnych obrazach” analizuje reprezentacje klas ludowych w polskiej kulturze popularnej po 1989 roku – od disco polo i „Świata według Kiepskich” po kino Patryka Vegi i patostreamy. Pokazuje, jak oceny estetyczne splatają się z wartościowaniem ludzi, a masowy obieg obrazów narusza inteligenckie hierarchie smaku. Widoczność może jednak zarówno wzmacniać podmiotowość, jak i utrwalać stereotypy.

💭 Raport „Ludzie bezwstydni” Przemysława Sadury, Julii Szostek i Michała Sutowskiego przenosi uwagę na polityczne skutki zagrożonej dumy i wstydu. Autorzy opisują mechanizm przenoszenia wstydu na inne grupy oraz sytuacje, w których zawstydzanie wzmacnia solidarność z jego adresatami.

💭 Te trzy perspektywy pozwolą przyjrzeć się związkom między obrazem a społeczną pozycją: prawu do reprezentacji, konsekwencjom ośmieszania i możliwościom odmowy narzucanych ocen.

W dyskusji udział wezmą:
🟣 Monika Borys
Kulturoznawczyni, adiunktka w Zakładzie Filmu i Kultury Wizualnej Instytutu Kultury Polskiej UW. Bada kulturę współczesną przez pryzmat klasy społecznej, płci i medium. Autorka książek „Polski bajer. Disco polo i lata 90.” (2019) oraz „Bezwstydne obrazy. Klasy ludowe w polskiej kulturze popularnej po 1989 roku” (2026). Za doktorat poświęcony obrazom klas ludowych otrzymała pierwszą nagrodę im. Inki Brodzkiej-Wald. Laureatka Emma Goldman Snowball Award (2025), przyznawanej za badania nierówności społecznych i płciowych. Publikowała m.in. w „Widoku”, „Dwutygodniku” i „Szumie”.
🟣 Przemysław Sadura
Socjolog, doktor habilitowany, profesor na Wydziale Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego i kurator Instytutu Krytyki Politycznej. Bada klasy społeczne, nierówności, relacje między państwem a obywatelami oraz populizm i zachowania polityczne. Autor książki „Państwo, szkoła, klasy” i współautor, ze Sławomirem Sierakowskim, „Społeczeństwa populistów” (2023). Wspólnie z Julią Szostek i Michałem Sutowskim przygotował raport „Ludzie bezwstydni. Dynamika emocjonalna populizmu w Polsce” (2026), poświęcony roli dumy i wstydu w kształtowaniu podziałów społecznych.
🟣 Bogna Świątkowska
Pomysłodawczyni, fundatorka i prezeska zarządu Fundacji Bęc Zmiana, inicjatorka i redaktorka naczelna „Notesu na 6 tygodni”. Z fundacją zrealizowała kilkadziesiąt projektów dotyczących przestrzeni publicznej, architektury i projektowania. W latach 1998–2001 redaktorka naczelna miesięcznika „Machina”. Autorka tekstów, wywiadów oraz programów radiowych i telewizyjnych poświęconych kulturze współczesnej. Członkini Społecznej Rady Programu Publicznego przy MSN w Warszawie. W 2025 roku wyróżniona odznaką „Zasłużony dla Kultury Polskiej” i medalem SARP „Bene Merentibus”. W 2026 r. za wkład w popularyzację kultury współczesnej otrzymała Nagrodę Miasta Stołecznego Warszawy.