Debaty o współczesnym świecie: przedstawianie wojen w mediach i edukacji

Name: Debaty o współczesnym świecie: przedstawianie wojen w mediach i edukacji
Start: 2026-05-19T11:00:00+02:00
End: 2026-05-19T14:00:00+02:00
Location: ul. Wolska 168 (róg Sowińskiego), 01-258 Warsaw, Poland

Schedule

Tue May 19 2026 at 11:00 am to 02:00 pm

UTC+02:00

Location

ul. Wolska 168 (róg Sowińskiego), 01-258 Warsaw, Poland | Warsaw, MZ

𝗦𝗲𝗿𝗱𝗲𝗰𝘇𝗻𝗶𝗲 𝘇𝗮𝗽𝗿𝗮𝘀𝘇𝗮𝗺𝘆 𝗻𝗮 𝗸𝗼𝗹𝗲𝗷𝗻𝗲 𝘀𝗽𝗼𝘁𝗸𝗮𝗻𝗶𝗲, 𝗯𝗲̨𝗱𝗮̨𝗰𝗲 𝗰𝘇𝗲̨𝘀́𝗰𝗶𝗮̨ 𝗰𝘆𝗸𝗹𝘂 𝟭𝟬 𝗱𝗲𝗯𝗮𝘁 𝗼𝗸𝘀𝗳𝗼𝗿𝗱𝘇𝗸𝗶𝗰𝗵, 𝗽𝗼𝗿𝘂𝘀𝘇𝗮𝗷𝗮̨𝗰𝘆𝗰𝗵 𝘁𝗲𝗺𝗮𝘁𝘆 𝘇𝗼𝗴𝗻𝗶𝘀𝗸𝗼𝘄𝗮𝗻𝗲 𝘄𝗼𝗸𝗼́ł 𝘇𝗮𝗴𝗮𝗱𝗻𝗶𝗲𝗻́ 𝘄𝗼𝗷𝗻𝘆, 𝗽𝗮𝗺𝗶𝗲̨𝗰𝗶 𝗼 𝗣𝗼𝘄𝘀𝘁𝗮𝗻𝗶𝘂 𝗪𝗮𝗿𝘀𝘇𝗮𝘄𝘀𝗸𝗶𝗺, 𝗸𝗿𝘆𝘇𝘆𝘀𝘂 𝗺𝗶𝗴𝗿𝗮𝗰𝘆𝗷𝗻𝗲𝗴𝗼, 𝗺𝗼𝘄𝘆 𝗻𝗶𝗲𝗻𝗮𝘄𝗶𝘀́𝗰𝗶 𝗶 𝗸𝗿𝘆𝘇𝘆𝘀𝘂 𝗸𝗹𝗶𝗺𝗮𝘁𝘆𝗰𝘇𝗻𝗲𝗴𝗼. 𝗖𝘆𝗸𝗹, 𝗼𝗿𝗴𝗮𝗻𝗶𝘇𝗼𝘄𝗮𝗻𝘆 𝘄𝗲 𝘄𝘀𝗽𝗼́ł𝗽𝗿𝗮𝗰𝘆 𝘇 𝗙𝘂𝗻𝗱𝗮𝗰𝗷𝗮̨ 𝗣𝗼𝗹𝘀𝗸𝗮 𝗗𝗲𝗯𝗮𝘁𝘂𝗷𝗲, 𝗯𝗲̨𝗱𝘇𝗶𝗲 𝗼𝗸𝗮𝘇𝗷𝗮̨ 𝗱𝗼 𝘇𝗮𝗽𝗿𝗲𝘇𝗲𝗻𝘁𝗼𝘄𝗮𝗻𝗶𝗮 𝗽𝗿𝘇𝗲𝘇 𝘂𝗰𝘇𝗲𝘀𝘁𝗻𝗶𝗸𝗼́𝘄 𝗱𝗲𝗯𝗮𝘁 𝘀𝘇𝘁𝘂𝗸𝗶 𝗽𝗿𝗼𝘄𝗮𝗱𝘇𝗲𝗻𝗶𝗮 𝗱𝗶𝗮𝗹𝗼𝗴𝘂, 𝘄𝘆𝗷𝗮𝘀́𝗻𝗶𝗲𝗻𝗶𝗮 𝗶𝘀𝘁𝗼𝘁𝘆 𝗸𝗿𝘆𝘁𝘆𝗰𝘇𝗻𝗲𝗴𝗼 𝘀𝗽𝗼𝗿𝘂 𝗶 𝗻𝗮𝘂𝗸𝗮̨ 𝗮𝗿𝗴𝘂𝗺𝗲𝗻𝘁𝗮𝗰𝗷𝗶.
⏺︎ Historia wojen od zawsze była czymś więcej niż zapisem wydarzeń. Była i jest opowieścią – wyborem tego, co uznajemy za warte zapamiętania, a co pozostawiamy na marginesie. W szkolnych podręcznikach wojna najczęściej pojawia się jako ciąg dat, bitew i nazwisk dowódców. Opisywana jest przez pryzmat zwycięstw, strategii i heroicznych czynów. Taki sposób narracji sprawia wrażenie oczywistego, niemal naturalnego. Trudno jednak zapomnieć, że każda wojna, niezależnie od jej wyniku, była przede wszystkim doświadczeniem masowego cierpienia.
⏺︎ Edukacja historyczna nigdy nie jest neutralna. Nawet wtedy, gdy opiera się na faktach, zawsze dokonuje selekcji – decyduje, które perspektywy zostaną pokazane, a które znikną w tle. Wybór bohaterów jako głównych postaci opowieści wojennej porządkuje historię wokół sprawczości, odwagi i poświęcenia. Tworzy narrację, w której wojna staje się przestrzenią próby charakteru i moralnej wielkości. Jednocześnie taki wybór często spycha na dalszy plan tych, którzy nie mieli wpływu na przebieg wydarzeń, ale ponieśli ich konsekwencje.
⏺︎ Pytanie, czy edukacja historyczna powinna koncentrować się na ofiarach, a nie bohaterach wojny, dotyka samego rdzenia tego, czym ma być historia jako przedmiot szkolny. Czy jej zadaniem jest przede wszystkim utrwalanie narracji wspólnotowych, czy raczej rozwijanie empatii i zdolności krytycznego myślenia? Czy wojna ma być przedstawiana jako doświadczenie wyjątkowych jednostek, czy jako zjawisko, które najsilniej dotyka tych, którzy nie mieli wyboru?
⏺︎ Miejsca pamięci o wojnie należą do najbardziej naładowanych znaczeniem przestrzeni publicznych. Pomniki, cmentarze, muzea i miejsca dawnych zbrodni nie są jedynie świadectwem przeszłych wydarzeń – są także sposobem, w jaki wspólnoty decydują, co i kogo chcą zapamiętać. Każdy akt upamiętnienia jest wyborem. Wskazuje, czyja historia zostaje opowiedziana, czyje cierpienie zostaje nazwane i jakie granice pamięci uznaje się za obowiązujące.
⏺︎ Jednocześnie wojna rzadko przebiega wzdłuż prostych linii podziału. Konflikty zbrojne dotykają ludzi po wszystkich stronach – cywilów, żołnierzy, mniejszości etnicznych, religijnych i narodowych, osoby przypadkowo uwikłane w przemoc, a także tych, którzy nie mieszczą się w kategoriach jednoznacznego sprawcy czy jednoznacznej ofiary. Z perspektywy indywidualnego doświadczenia cierpienie nie zawsze daje się przypisać do jednej „strony konfliktu”. Jednak w przestrzeni pamięci publicznej takie doświadczenia często pozostają niewidoczne.
⏺︎ Pytanie, czy miejsca pamięci o wojnie powinny upamiętniać ofiary wszystkich stron konfliktu, dotyka fundamentalnych kwestii: czym jest sprawiedliwa pamięć, jakie cele ma spełniać upamiętnienie i czy możliwe jest tworzenie przestrzeni pamięci, które nie tylko przypominają o przeszłym cierpieniu, lecz także pomagają przekraczać logikę konfliktu. Wybór pomiędzy pamięcią selektywną a pamięcią inkluzywną nie jest jedynie decyzją estetyczną czy organizacyjną – jest deklaracją wartości, które dana wspólnota uznaje za ważne w obliczu własnej historii. Podczas spotkania zastanowimy się więc czy:
1️⃣. 𝗘𝗱𝘂𝗸𝗮𝗰𝗷𝗮 𝗵𝗶𝘀𝘁𝗼𝗿𝘆𝗰𝘇𝗻𝗮 𝗽𝗼𝘄𝗶𝗻𝗻𝗮 𝗸𝗼𝗻𝗰𝗲𝗻𝘁𝗿𝗼𝘄𝗮𝗰́ 𝘀𝗶𝗲̨ 𝗻𝗮 𝗼𝗳𝗶𝗮𝗿𝗮𝗰𝗵, 𝗮 𝗻𝗶𝗲 𝗯𝗼𝗵𝗮𝘁𝗲𝗿𝗮𝗰𝗵 𝘄𝗼𝗷𝗻𝘆.
Zbyt często wojna przedstawiana jest jako pole chwały. Skupienie się na cierpieniu ofiar pozwala młodym ludziom zrozumieć prawdziwe konsekwencje przemocy.
2️⃣. 𝗠𝗶𝗲𝗷𝘀𝗰𝗮 𝗽𝗮𝗺𝗶𝗲̨𝗰𝗶 𝗼 𝘄𝗼𝗷𝗻𝗶𝗲 𝗽𝗼𝘄𝗶𝗻𝗻𝘆 𝘂𝗽𝗮𝗺𝗶𝗲̨𝘁𝗻𝗶𝗮𝗰́ 𝗼𝗳𝗶𝗮𝗿𝘆 𝘄𝘀𝘇𝘆𝘀𝘁𝗸𝗶𝗰𝗵 𝘀𝘁𝗿𝗼𝗻 𝗸𝗼𝗻𝗳𝗹𝗶𝗸𝘁𝘂.
Wojna dotyka wszystkich — żołnierzy, cywilów i ludzi różnych narodowości. Wspólne upamiętnienie ofiar sprzyja pojednaniu i budowaniu pokoju między narodami.
W debacie oksfordzkiej, która odbędzie się w Sali Świadectw Izby Pamięci, wezmą udział uznani eksperci, aktywiści miejscy i młodzież szkół średnich.
W roli ekspertów wystąpią:
𝗞𝗮𝗰𝗽𝗲𝗿 𝗖𝗶𝗲𝘀𝗶𝗲𝗹𝘀𝗸𝗶, 𝗠𝘂𝘇𝗲𝘂𝗺 𝗞𝗮𝘁𝘆𝗻́𝘀𝗸𝗶𝗲
𝗔𝗻𝗱𝗿𝘇𝗲𝗷 𝗚𝗿𝘇𝗲𝗴𝗼𝗿𝗰𝘇𝘆𝗸, 𝗠𝘂𝘇𝗲𝘂𝗺 𝗗𝘇𝗶𝗲𝗰𝗶 𝗣𝗼𝗹𝘀𝗸𝗶𝗰𝗵
𝗔𝗴𝗻𝗶𝗲𝘀𝘇𝗸𝗮 𝗞𝘂𝗱𝗲ł𝗸𝗮 - 𝗙𝘂𝗻𝗱𝗮𝗰𝗷𝗮 𝗢𝘀́𝗿𝗼𝗱𝗸𝗮 𝗞𝗔𝗥𝗧𝗔
𝗠𝗮𝗿𝘁𝗮 𝗣𝗮𝘄𝗹𝗶𝗻́𝘀𝗸𝗮, 𝗪𝘆𝗱𝘇𝗶𝗮ł 𝗛𝗶𝘀𝘁𝗼𝗿𝗶𝗶 𝗨𝗻𝗶𝘄𝗲𝗿𝘀𝘆𝘁𝗲𝘁𝘂 𝗪𝗮𝗿𝘀𝘇𝗮𝘄𝘀𝗸𝗶𝗲𝗴𝗼
______________________________
INFORMACJE PRAKTYCZNE:
➡︎ Dla kogo: młodzież, dorośli
➡︎ Gdzie: Sala Świadectw Izby Pamięci
➡︎ Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
🔸Organizatorzy:
- Muzeum Warszawy instytucja kultury miasta stołecznego Warszawy
🔸Partner:
- Polska Debatuje
🔸Współfinansowanie:
- M.st. Warszawy
🔸Partner edukacji Muzeum Warszawy:
- PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.
🔸Patronat medialny:
- TVP3 Warszawa
- TVP info
Projekt jest współfinansowany z środków m.st. Warszawy w ramach Funduszu Instytucji Kultury.